Từ thực tế đó, tình hình nợ và nợ xấu tại các DN đã và đang phát sinh khó có thể kiểm soát, khiến nhiều DN không tạo dựng được một bản lý lịch đẹp để có thể tiếp cận vốn ngân hàng (NH). Trong khi đó, nhiều NH lại đang “ế” vốn vì chưa tìm được DN tốt để cho vay.

Khó giảm lãi suất cho vay về mức 8-9%/năm

Trao đổi với báo giới bên lề Hội thảo "Quản trị tài chính - cửa ngách thoát hiểm cho doanh nghiệp" do Câu lạc bộ các nhà công thương Việt Nam vừa tổ chức tại Hà Nội, TS. Nguyễn Sĩ Dũng - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết: Hiện lãi suất huy động và cho vay đã giảm, trong đó lãi suất cho vay đã về 12 - 13%, thanh khoản của ngân hàng dư thừa nhưng việc tiếp cận vốn của DN vẫn còn khó khăn do… nợ xấu.

Cũng theo TS. Nguyễn Sỹ Dũng, mục tiêu của Chính phủ muốn giảm lãi suất cho vay về mức 9 - 10%, thậm chí là 8 - 9% sẽ có lợi cho DN. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, mục tiêu này cũng sẽ khó đạt được. Lý do là lạm phát của chúng ta hiện vẫn còn cao. Năm 2011, lạm phát tới gần 20% trước khi giảm xuống gần 7% năm 2012 và hiện nay dù đã giảm nhưng vẫn đang trên 6% tính theo năm. Đó vẫn là mức lạm phát cao nếu so sánh với mức lạm phát chỉ 2-3% phổ biến ở nhiều nền kinh tế trên thế giới. Mặt khác, hạ lãi suất cho vay là cần thiết, song không phải là tất cả và càng không phải là duy nhất mà cần sử dụng tổng hợp nhiều công cụ và biện pháp khác nữa để giúp DN.

Đồng quan điểm trên, PGS.TS Đặng Văn Thanh, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngân sách - Tài chính của Quốc hội, Chủ tịch Hội Kiểm toán - kế toán Việt Nam nhấn mạnh thêm: Mặc dù lãi suất cho vay hiện đã về mức 12-13%/năm song nếu cộng với các khoản chi phí không chính thức khác, chi phí thực tế DN phải chịu có thể nằm ở mức 20%. Do đó, bên cạnh công cụ lãi suất, cần sử dụng các công cụ chính sách khác như tiếp tục cải cách thủ tục hành chính; giãn, giảm thuế… để giảm tối đa chi phí thực tế cho DN, giúp DN tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm, giảm hàng tồn kho.

Quản trị tài chính yếu kém chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự phá sản của hàng loạt DN. Ảnh minh họạ.

Quản trị dòng vốn hiệu quả - cửa ngách thoát hiểm cho DN

Ông Doãn Anh Tuấn, Giám đốc Phát triển kinh doanh khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (Ngân hàng VPBank) cho biết: Hiện nay VPBank đang thừa 8.000 tỉ đồng không biết cho vay thế nào. Ngân hàng vẫn vướng phải nợ xấu, còn DN thì không trả được nợ. Nguyên nhân là do giữa NH và DN chưa xác lập được mối quan hệ bền vững và lâu dài. Bởi mỗi khi đã xác lập được mối quan hệ tốt thì khi DN khỏe mạnh, NH sẵn sàng cho vay và khi DN khó khăn, NH cũng không từ bỏ. Để làm được điều đó, theo đại diện VPBank, ngân hàng muốn có và cần phải có thông tin đầy đủ kịp thời về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.

Hay nói cách khác, tài chính của DN phải minh bạch thì dù DN có khó khăn một chút, NH vẫn tạo điều kiện giúp đỡ. Do đó, đại diện VPBank mong muốn DN chia sẻ thường xuyên với NH về mặt thông tin để khi DN gặp khó khăn tạm thời, NH vẫn có thể thiết kế các giải pháp tài chính để cùng DN vượt qua khó khăn.

Đồng quan điểm với đại diện của VPBank, bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Traphaco chia sẻ thêm: Trong mối quan hệ với NH, DN cần phải sòng phẳng, minh bạch thông tin, đặc biệt là tài chính thì mới tạo dựng được uy tín, niềm tin với NH. Về mặt này, có thể lấy Traphaco làm ví dụ.

“Trước đây, khi Traphaco vẫn còn nhiều khó khăn, vốn sở hữu chỉ có 9 tỷ đồng nhưng các NH vẫn mạnh dạn cho vay vốn để xây dựng nhà máy sản xuất. Lý do là tài chính của Công ty minh bạch, các phương án sản xuất - kinh doanh, trả nợ đều rất cụ thể và khả thi. Đặc biệt, năm 2012, khi các DN vẫn phải vay vốn với lãi suất cao trên dưới 20%/năm thì công ty vẫn được các NH ưu ái cho vay với lãi suất ưu đãi 11-12%. Điều này đã giúp công ty tiết kiệm được chi phí từ lãi suất gần 10 tỷ đồng trong năm 2012. Trên cơ sở đó, có thể tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm…” - bà Thuận cho biết.

Cũng theo bà Vũ Thị Thuận, với DN hiện nay, các giải pháp như giảm lãi suất hay thuế chỉ là giải pháp tình thế và trước mắt. Về lâu dài, DN muốn phát triển bền vững vẫn phải là tăng cường quản trị DN thông qua việc quản trị các dòng vốn cũng như xây dựng hệ thống phân phối, đầu ra.

TS. Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương cũng cho rằng: Vấn đề sống còn đối với DN hiện nay không chỉ là lãi suất, đầu ra cho sản phẩm mà chính yếu vẫn là quản trị tài chính hiệu quả. “Cửa ngách thoát hiểm cho các DN hiện nay, nhất là các DN vừa và nhỏ đó là tìm được cách ứng xử phù hợp trước đợt khủng hoảng tài chính kéo dài. Sự phù hợp đó không phải là thắt chặt nguồn tài chính quá mức mà là điều hành linh hoạt nguồn vốn để nguồn vốn được sử dụng đúng chỗ, hiệu quả và thiết thực” - ông Thành nhấn mạnh

Huyền Thanh