Công an quận Tây Hồ (Hà Nội) vừa hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án "Mua bán hoá đơn thuế giá trị gia tăng" (GTGT) và chuyển Viện Kiểm sát nhân dân quận Tây Hồ đề nghị truy tố 4 bị can: Phạm Thị Bích (45 tuổi), ở 15B Vân Đồn, Bạch Đằng; Đàm Văn Thành, ở E2, tập thể Quỳnh Mai; Nguyễn Thị Hồng, Giám đốc Công ty TNHH Tiến Đạt, ở 14 Kim Giang, quận Thanh Xuân và Lê Ngọc Thông, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Long Quân, ở phường Yên Phụ, Tây Hồ với tội "Làm, tàng trữ, lưu hành giấy tờ có giá giả" ra trước pháp luật.

Sự việc bắt đầu khi Công an quận Tây Hồ phát hiện Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Long Quân (Công ty Long Quân sử dụng một số hóa đơn thuế GTGT (là chứng từ tài liệu do Bộ Tài chính phát hành, có 3 liên, mỗi quyển có 50 số) giữa đầu vào và đầu ra không bình thường. Đặc biệt, Giám đốc Công ty là Lê Ngọc Thông (45 tuổi), ở 6A tập thể Yên Phụ cách đó ít lâu vẫn làm nghề xe ôm, trình độ lớp 6, hạn chế về năng lực hành vi pháp lý nhưng lại thực hiện được việc lập khống, mua bán hoá đơn thuế GTGT.

Sau một thời gian xác minh, cơ quan điều tra đã làm rõ, người đứng sau và thực hiện việc mua bán hóa đơn thuế GTGT này là Phạm Thị Bích (45 tuổi), ở 15B Vân Đồn, Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng. Chồng chết, một mình nuôi hai con nhỏ, anh em đều là đối tượng hình sự, thị Bích làm nghề buôn bán nhỏ lẻ phụ tùng ôtô ở chợ Hòa Bình, phố Huế nên cuộc sống khá chật vật.

Từ những năm 90 của thế kỷ trước, Bích biết được một thực tế và nhu cầu xã hội về mua bán hóa đơn thuế GTGT dưới nhiều hình thức, kể cả mua hóa đơn "xé trắng" (hóa đơn còn nguyên như khi phát hành). Nhờ những năm tháng mưu sinh lăn lộn ở khu vực chợ Hòa Bình, Bích đã được "bồi đắp" ít nhiều "kinh nghiệm" ma mãnh. Thị nghĩ ngay đến Lê Ngọc Thông, vốn là một người quen cũ và rủ thành lập công ty (nhưng không cho Thông biết việc vi phạm pháp luật sau này). Bích hứa sẽ giúp Thông cùng làm ăn. Thông đã tin Bích và đưa chứng minh nhân dân của mình cho Bích đi xin giấy phép kinh doanh.

Một bảng kê hoá đơn chứng từ hàng hoá giả.

Qua "cò mồi", tháng 4/2003, Bích đã xin được giấy phép đăng ký kinh doanh thành lập Công ty Long Quân và thuê địa điểm ở phường Yên Phụ để hoạt động. Trên thực tế, Công ty Long Quân chỉ treo biển hoạt động trong vài ngày, đợi cơ quan thuế đến kiểm tra là "hạ biển" và chuyển đi đâu không rõ. Giám đốc Công ty Lê Ngọc Thông chỉ đứng trên danh nghĩa, mỗi tháng được Bích trả lương 4 triệu đồng, còn mọi việc điều hành, kinh doanh của công ty đều do Bích chủ động thực hiện.

Có giấy phép đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp, Bích mang đến Chi cục Thuế quận Tây Hồ để làm thủ tục thuế. Sau đó, Bích thuê Đàm Văn Thành (31 tuổi), ở E2, tập thể Quỳnh Mai, quận Hai Bà Trưng, là cử nhân Học viện Tài chính kế toán làm số liệu báo cáo tài chính với cơ quan Nhà nước. Đồng thời, Bích tổ chức cùng Thành bán hóa đơn thuế GTGT.

Việc làm ăn phi pháp của Công ty Long Quân diễn ra trong một thời gian dài, làm thất thoát vài chục tỷ đồng của Nhà nước mà không bị cơ quan thuế phát hiện. Chỉ đến khi Công an vào cuộc, mọi trắng đen lúc này mới được phơi bầy. Đặc biệt, vẫn với thủ đoạn cũ, Bích còn lôi kéo 3 người khác đứng lên thành lập 3 công ty. Bích rủ Nguyễn Thị Hồng (43 tuổi), ở 59 khối 74, phường Bưởi, quận Tây Hồ thành lập Công ty TNHH Tiến Đạt, trụ sở ở số 14 Kim Giang, quận Thanh Xuân.

Từ một người bán quà vặt ở chợ Bưởi, một nách nuôi hai con nhỏ, chạy ăn từng bữa, Hồng đã "lột xác" khi được gắn mác "giám đốc". Cuối năm 2003, Bích lại tiếp tục "dựng" một thanh niên thất nghiệp là Phạm Hồng Quân (36 tuổi), ở tổ 10, Nghĩa Đô, Cầu Giấy lên làm Giám đốc Công ty TNHH Hồng Quân, trụ sở ở Ái Mộ, Long Biên. Trước đó, vào tháng 12/2002, Bích đã sử dụng em trai để thành lập Công ty TNHH Đồng Tiến, ở số 1 Hòe Nhai.

Theo bản kết luận điều tra, từ tháng 10/2003 đến 7/2004, bốn công ty này đã mua trên 30 quyển hóa đơn thuế GTGT (bằng 1.500 số) và gây thiệt hại gần 100 tỷ đồng cho Nhà nước. Qua đấu tranh, Bích khai đã mạo danh nhiều chữ ký để thực hiện việc phạm tội. Những người được đứng tên giám đốc đều ít học, không hiểu biết pháp luật, cộng với hám lợi đã phải gánh chịu bi kịch. 

Luật Doanh nghiệp hiện nay đã thông thoáng hơn trước, tạo cơ hội và thuận lợi cho doanh nghiệp, nhưng chính từ "đơn giản" hóa các thủ tục đã tạo kẽ hở cho nhiều doanh nghiệp phạm tội. Điều này cũng dễ hiểu khi tại sao trên địa bàn Hà Nội mỗi ngày có 100 - 150 doanh nghiệp ra đời, nhưng một tháng lại có 100 - 200 doanh nghiệp biến mất. Vụ án đã gây hậu quả nghiêm trọng khi các doanh nghiệp sử dụng hóa đơn đi khai thác các nguồn hàng trôi nổi trên thị trường, kể cả hàng lậu, hàng nhái rồi giao dịch, hợp lý hoá, gây thiệt hại cho người tiêu dùng cũng như các cơ quan chức năng trong việc quản lý.

Theo quy định của pháp luật, các doanh nghiệp tự kê khai doanh thu. Ba doanh nghiệp "ma" trên đã khai thác tên các công ty được thành lập trên các bố cáo rồi tự kê khai hàng hóa dịch vụ đầu ra, đầu vào không có thật, dẫn đến việc tạo "một con số ảo", gây thiệt hại cho Nhà nước. Vụ án nghiêm trọng trên là bài học cho các cơ quan chức năng trong việc hậu kiểm doanh nghiệp nói riêng và ngành thuế nói chung

Trần Hằng - An Bình