Đáng chú ý, những quy định này được cho là có khả năng “đẻ” thêm giấy phép con.

Cụ thể, tại dự thảo, Bộ Công Thương đưa ra quy định tiêu chuẩn siêu thị phải có diện tích kinh doanh từ 250m² đến dưới 10.000m².

Nhận định về quy định này, Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) cho rằng đây là điều không thực tế, sẽ giới hạn quy mô hoạt động của doanh nghiệp bán lẻ vì không nên quy định “trần” diện tích cho siêu thị. Đấy là chưa kể, về thời gian mở cửa, theo dự thảo: “Siêu thị, trung tâm thương mại phải mở cửa tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, tối thiểu từ 10:00 đến 22:00”.

Không nên “ép” siêu thị phải mở cửa cả lễ, tết.

AVR đánh giá, quy định trên không phù hợp thực tế, can thiệp sâu vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp cũng như ngược chiều với thông lệ quốc tế khi các định dạng bán lẻ lớn thường bị hạn chế về thời gian mở cửa (ví dụ không mở cửa quá sớm, không được đóng quá muộn, phải nghỉ một/một vài ngày lễ trong năm…) để hỗ trợ cho các cửa hàng bán lẻ nhỏ, chợ truyền thống có điều kiện phát triển.

Đáng chú ý, về quản lý kinh doanh tại chợ, dự thảo quy định: “Đơn vị kinh doanh khai thác phải lập phương án bố trí, sắp xếp ngành nghề kinh doanh, sử dụng điểm kinh doanh tại chợ, trình UBND cấp có thẩm quyền phê duyệt”. AVR đặt câu hỏi về tiêu chí và thủ tục để có được loại giấy phép trên là gì và “nên cân nhắc kỹ quy định trên liệu có khả năng sẽ nảy sinh một loại “giấy phép con” nữa hay không?”.

Cùng chung quan điểm, ý kiến từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng cho rằng, Chính phủ và Bộ Công Thương đang nỗ lực để cắt giảm các điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực mà Bộ quản lý. Tuy nhiên, một số nội dung trong dự thảo về bản chất lại đang thiết kế thêm các điều kiện kinh doanh mới và do đó cần được cân nhắc lại. Cụ thể, về tiêu chí xác định siêu thị, trung tâm thương mại: Dự thảo quy định về tiêu chuẩn siêu thị, trung tâm thương mại trong đó có một số giới hạn tối thiểu về diện tích, các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, an ninh, an toàn…

Ngoài ra, liên quan tới quy định “siêu thị, trung tâm thương mại phải mở cửa tất cả các ngày trong tuần, kể cả các ngày nghỉ lễ, tối thiểu từ 10:00 đến 22:00”, VCCI cũng đánh giá là can thiệp sâu vào quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là vấn đề của thị trường, Nhà nước không cần/không nên can thiệp.

Ngoài những vấn đề cụ thể nói trên, cả AVR và VCCI đều cho rằng những vấn đề liên quan tới phát triển và quản lý chợ không đại diện cho toàn bộ vấn đề của hệ thống phân phối. Bởi vậy, việc mở rộng phạm vi của dự thảo từ chợ ra toàn bộ, ngành phân phối có thể cũng sẽ gượng ép, thiếu hiệu quả và nên thu về phạm vi “quản lý và phát triển chợ”, chuyển các quy định liên quan đến các hình thức phân phối khác không phải là chợ vào văn bản pháp luật khác.

Trước những phản ứng góp ý của dư luận, Bộ Công Thương cho biết, đề xuất xây dựng Dự thảo Nghị định này là dựa trên chủ trương chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 12070/VPCP của Văn phòng Chính phủ.

Căn cứ vào quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, sau khi tổng kết việc thi hành pháp luật và đánh giá thực trạng các vấn đề liên quan đến chính sách về chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, trung tâm mua sắm, cửa hàng và trung tâm đấu giá hàng hóa, trên cơ sở kiến nghị của các địa phương, Bộ Công Thương đã gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và cơ quan có liên quan về đề nghị xây dựng Nghị định của Chính phủ về phát triển và quản lý ngành phân phối.

Đây là bước đầu tiên để lấy ý kiến trước khi Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, trình Chính phủ xem xét, thông qua đề nghị xây dựng Nghị định của Chính phủ về phát triển và quản lý ngành phân phối.

Khi đề xuất xây dựng Dự thảo Nghị định, mục tiêu Bộ Công Thương đưa ra là khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn thi hành, đồng thời đảm bảo tính kế thừa của các quy định còn phù hợp của các văn bản có liên quan, nhằm tạo hành lang pháp lý cho hoạt động của chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, trung tâm mua sắm, cửa hàng và trung tâm đấu giá hàng hóa cũng như các hoạt động kinh doanh bán buôn, bán lẻ, đại lý, nhượng quyền thương mại, mua bán sáp nhập có liên quan; cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hội nhập kinh tế quốc tế vềphát triển và quản lý ngành phân phối; bảo vệ người tiêu dùng, đảm bảo hàng hóa lưu thông tại các kênh phân phối này có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

“Bộ Công Thương hoan nghênh mọi ý kiến góp ý đối với đề nghị xây dựng Nghị định của Chính phủ về phát triển và quản lý ngành phân phối được hoàn thiện. Với mục tiêu đã nêu, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện đề xuất xây dựng dự thảo Nghị định theo đúng trình tự và quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật”, Bộ Công Thương cho biết.

PV