Trước tình hình đó, các đơn vị của Công an tỉnh Nghệ An mà nòng cốt là Phòng cảnh sát hình sự đã tổ chức xác minh, điều tra và bắt giữ các đối tượng mua, bán người, đồng thời phối hợp với các đơn vị, tổ chức liên quan để tiến hành giải cứu các nạn nhân bị bán.

Theo báo cáo của Công an tỉnh Nghệ An, năm 2019 (tính từ ngày 16-11-2018 đến 15-12-2019), Công an các đơn vị, địa phương đã khởi tố  21 vụ, 37 bị can về hành vi mua bán người, mua bán trẻ em, trong đó đã giải cứu 12 nạn nhân là phụ nữ, trẻ em bị lừa bán sang Trung Quốc, ngoài ra, còn 18 nạn nhân đã tự trốn về sau khi bị lừa bán.

2 trong số 37 đối tượng bị Công an Nghệ An khởi tố về hành vi mua, bán người (từ trái qua phải Lương Thị Khấy, Nguyễn Thị Tiên)
Công an tỉnh Nghệ An làm việc với 1 đối tượng mua, bán người.

Trong số các vụ án liên quan đến mua bán người, mua bán trẻ em thì năm 2019 chỉ xảy ra 03 vụ, còn 18 vụ việc thì đã xảy ra từ các năm trước. Nạn nhân của các đối tượng mua bán người nhắm đến thường là phụ nữ, trẻ em ở các huyện biên giới của tỉnh Nghệ An. 

Theo Đại tá Phạm Hoài Nam, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An thì qua các vụ án mua, bán người mà đơn vị thụ lý thì phần đa các nạn nhân đều có cuộc sống khó khăn, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế và tâm lý muốn được sang nước ngoài làm việc để nhận lương cao.

Trong số các nạn nhân bị bán sang Trung Quốc, nhiều người là các em nhỏ dưới 16 tuổi, cá biệt có vụ nạn nhân mới 1 tháng tuổi cũng bị chính mẹ đẻ bán để lấy tiền. Như vụ ngày 25-11-2018, Công an huyện Con Cuông chủ trì, phối hợp Trạm CSGT Diễn Châu (Nghệ An) phá chuyên án 1118N bắt giữ 4 đối tượng gồm: Cụt Thị Tha, SN 1986, trú tại bản Keo Pha Tu, xã Bắc Lý, Kỳ Sơn; Ven Thị Xy, SN 1985 trú tại bản Phà Khảo, xã Phà Đánh, Kỳ Sơn; Ven Thị Luyên, SN 1993 trú tại bản Na Kho, xã Bắc Lý, huyện Kỳ Sơn; Moong Văn Thoại, SN 1980, trú tại bản Phà Khảo, xã Phà Đánh, Kỳ Sơn về hành vi mua bán người dưới 16 tuổi. Công an huyện Con Cuông đã giải cứu thành công cháu Ven Thị Thanh Hà, sinh ngày 18-10-2018 (01 tháng tuổi). 

Cháu bé Ven Thị Thanh Hà, nạn nhân bị chính mẹ ruột của mình là Ven Thị Luyên bán cho 03 đối tượng còn lại để lấy 40 triệu đồng.

Ngày 25-11-2018, theo lịch hẹn người mẹ cháu Ven Thị Thanh Hà là Ven Thị Luyên thuê một người phụ nữ với giá 05 triệu đồng để đưa cháu bé từ huyện Con Cuông xuống huyện Diễn Châu để bán thì bị Công an huyện Con Cuông bắt giữ.

Ngoài ra, có những nạn nhân bị mất tích bí ẩn một thời gian khá dài, khi Công an Nghệ An vào cuộc điều tra, xác minh, làm rõ thì mới biết là bị bán sang Trung Quốc. Năm 2012, trên địa bàn xã Nga My, huyện Tương Dương có em Lương Thị Ng, SN 1997 và Ngân Thị P, SN 1998 đều bị mất tích bí ẩn. Gia đình hai em đã nhiều lần gửi đơn cầu cứu đến các cơ quan chức năng nhưng đều không có kết quả.

Em Lương Thị Ng nạn nhân bị bán, được Phòng cảnh sát hình sự giải cứu bàn giao cho bố đẻ.

Nghi ngờ hai em bị kẻ xấu bán sang nước ngoài, sau nhiều năm kiên trì, bền bỉ, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, ngày 4-7-2019, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an Nghệ An) phối hợp với tổ chức Rồng Xanh đã giải cứu thành công, đưa em Lương Thị Ng từ bên kia biên giới (Trung Quốc) về nhà một cách an toàn. 

Sau khi bàn giao cháu Lương Thị Ng cho người nhà, Phòng Cảnh sát hình sự đã xác minh thì được biết em Ngân Thị P cũng đã tự mình bỏ trốn về nhà trước ngày giải cứu em Lương Thị Nga vài tháng. Mở rộng điều tra, lực lượng Công an đã bắt giữ 02 đối tượng bán các cháu là: Lương Thị Khấy, SN 1986, trú tại bản Xốp Chạng, xã Yên Hòa, huyện Tương Dương và Lô Thị Thanh, SN 1987, trú tại bản Bay, xã Nga My, huyện Tương Dương. 

Tại cơ quan điều tra, 2 đối tượng khai nhận vào tháng 7-2012, đã bán 2 cháu nhỏ Ng và P cho hai người đàn ông Trung Quốc với giá 12 vạn nhân dân tệ. Trở về sau những năm, tháng tha phương nơi đất khách quê người, em Lương Thị Ng tâm sự: "Vì kinh tế quá khó khăn, bố, mẹ bỏ nhau nên cháu chỉ nghĩ muốn tìm việc để có tiền, khi sang bên Trung Quốc cháu bị người ta bán cho một người đàn ông để lấy làm vợ, họ đối xử với cháu rất bất công, muốn trốn đi cũng không dễ".

Sự hám lợi vật chất có được sau một lần bị bán đã đẩy một phụ nữ đã từng là nạn nhân trở thành kẻ buôn người. Đó là trường hợp của Nguyễn Thị Tiên, SN 1999, trú tại xã Nghi Phú, TP. Vinh, Nghệ An. Vào tháng 5-2015, Tiên bị Phạm Thị Mến, sinh năm 1992, trú tại huyện Anh Sơn, Nghệ An bán làm vợ cho một người đàn ông Trung Quốc với giá 300 triệu đồng. Đến tháng 7-2015, quá trình sinh sống ở Trung Quốc, Nguyễn Thị Tiên làm quen qua mạng di động và rủ được 02 người phụ nữ ở tỉnh Lạng Sơn sang Trung Quốc để bán làm vợ. 

Tháng 11-2019, Tiên xin phép gia đình chồng ở Trung Quốc về nước thăm nhà và rủ rê 2 cô gái quê Nghệ An sang Trung Quốc lấy chồng để nhận 200 - 300 triệu đồng/người. Đêm 29-11-2019, khi Tiên đưa 2 người phụ nữ này đón xe khác từ huyện Diễn Châu, Nghệ An ra tỉnh Quảng Ninh thì bị Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Nghệ An bắt giữ. Tất cả 4 nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc đều đã được Công an Nghệ An phối hợp các tổ chức liên quan giải cứu thành công.

Một cán bộ điều tra phòng Cảnh sát hình sự (Công an Nghệ An) cho biết: quá trình điều tra các chuyên án mua, bán người, lực lượng Công an gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp, bởi ban đầu các nạn nhân đều chấp nhận bán mình để lấy tiền, khi cuộc sống nơi xứ người không hạnh phúc như mong muốn thì họ tìm cách bỏ trốn về nước để tố cáo với cơ quan chức năng.

Nhằm làm tốt hơn công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm mua, bán người, Công an tỉnh Nghệ An đã nghiên cứu, tham mưu cho HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết về một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng chống mua bán người trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Nghị quyết này đã được HĐND tỉnh thông qua tại kỳ họp thứ 12, khóa XVII, nhiệm kỳ 2016 - 2021 (ngày 12-12-2019).


Bài, ảnh: Đức Vũ