Từ những năm 1950, các chiến sĩ Công an miền Nam được Đảng lựa chọn và bố trí ở lại hoạt động đã tham gia Ban địch tình của các cấp ủy, đẩy mạnh nắm tình hình âm mưu hoạt động của địch, tham mưu cho Đảng những chủ trương, biện pháp kịp thời đối phó với sự khủng bố, đán áp khốc liệt của kẻ thù để bảo vệ Đảng, bảo vệ cơ sở, phong trào cách mạng và tiến lên cùng đồng bào miền Nam làm nên cuộc Đồng Khởi 1959-1960.

Ngày 20/12/1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam -Việt Nam thành lập, phong trào cách mạng miền Nam ngày một phát triển rộng khắp. Trước tình hình và nhiệm vụ mới của cách mạng, Xứ ủy Nam Bộ quyết định thành lập Ban bảo vệ an ninh Xứ ủy là tiền thân của Ban an ninh TW Cục sau này.

Dưới sự lãnh đạo của TW Cục và cấp ủy, Ban an ninh TW Cục miền Nam được sự chi viện của Công an miền Bắc, lực lượng An ninh miền Nam ngày một phát triển có hệ thống, tổ chức từ TW đến các khu, tỉnh, huyện và xã, ấp. Lực lượng An ninh miền Nam đã chiến đấu kiên cường suốt 15 năm (1960-1975) trên cả 3 vùng chiến lược: rừng núi, đồng bằng, thành thị góp phần cùng với quân và dân phá kế hoạch dồn dân lập ấp chiến lược, bình định "tát nước bắt cá của địch"…

Trong cuộc Tổng tấn công Mậu Thân (1968) và tổng tấn công mùa xuân 1975, lực lượng An ninh đã huy động hàng vạn cán bộ, chiến sĩ phục vụ chiến dịch, vận động quần chúng nổi dậy, hàng ngàn cơ sở làm nhiệm vụ dẫn đường và đi đầu trong công tác nắm tình hình địch, tham gia tiến công chiếm lĩnh những mục tiêu trọng yếu được phân công; kịp thời truy bắt những tên ác ôn chạy trốn, góp phần cùng toàn quân, toàn dân làm nên Đại thắng mùa xuân 1975…

Để hoàn thành bộ lịch sử của ngành Công an trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Khánh Toàn chỉ đạo: Cần phải khẳng định và nêu bật những chiến công to lớn của lực lượng An ninh miền Nam và Công an ở miền Bắc trên các lĩnh vực đấu tranh chống chiến tranh gián điệp, chiến tranh tâm lý của địch, trong đấu tranh bảo vệ an toàn các cơ quan, các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ chỉ huy các chiến dịch; bảo vệ các lực lượng vũ trang, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân trước sự đánh phá ác liệt của kẻ địch.

Những chiến công tiêu biểu của các lực lượng Công an trong diệt ác, trừ gian, phá kìm kẹp của địch, trong các cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1968 và 1975; trong hai cuộc chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc.

Tập trung làm rõ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo, trực tiếp tuyệt đối và toàn diện của Đảng và Bác Hồ kính yêu đối với cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT và xây dựng lực lượng CAND qua các thời kỳ cách mạng là nhân tố đảm bảo mọi thắng lợi của sự nghiệp bảo vệ ANTT ở nước ta...

Phương Nam