Thiếu tá Đỗ Thanh Bịch kể lại chuyện phá án trong rừng cho tác giả.

Để điều tra những vụ án trong rừng thẳm, người ĐTV không những phải giỏi nghiệp vụ điều tra mà còn phải có kinh nghiệm của người đi rừng. Thiếu tá Đỗ Thanh Bịch từng được anh em gọi là “Đại bàng núi”, “Hổ xám rừng thiêng”... nhưng giới tội phạm ở Đắk Lắk lại chỉ lưu hình ảnh của Đỗ Thanh Bịch trong ký ức là một gã “cày thuê cuốc mướn”.

Có những lúc Thiếu tá Đỗ Thanh Bịch trở thành một “lâm tặc” thực sự, là kẻ nghèo đói làm nương làm rẫy thuê thực sự, là kẻ bán hàng rong thực sự, là một tay giang hồ nơi bãi vàng, chốn rừng thiêng thực sự.

Khi những tên tội phạm khét tiếng ngồi trong phòng lấy cung, đối diện với Đỗ Thanh Bịch trong bộ cảnh phục nghiêm ngắn vẫn không tin nổi con người có đôi mắt trũng sâu, da mặt vàng vọt, đôi tay sần sùi thô ráp của những tháng ngày ăn rừng ngủ thác, làm lụng vất vả kia lại là một công an. Nói về khả năng vào vai thì Đỗ Thanh Bịch có lẽ phải được tôn làm diễn viên gạo cội nhất.

Hơn 60 vụ án trong suốt 10 năm làm điều tra là hơn 60 vai diễn khác nhau. Mỗi vai diễn đều phải chính xác từng li từng tí, bởi chỉ cần một chút sơ suất là hỏng việc, có khi còn nguy hiểm đến tính mạng. Nhớ lại vụ án Hoàng “phát xít” gây chấn động cả nước cách đây 8 năm mà anh vẫn còn thấy ớn lạnh.

Một ngày trung tuần tháng 5/1998, tại cù lao giữa rừng thiêng thuộc xã Ea Bin, huyện Krông Nô, Đắk Lắk (nay Krông Nô thuộc tỉnh Đắk Nông) xảy ra án mạng. Đám thanh niên đến khu vực rừng già này khai hoang đã mâu thuẫn với 20 thằng đàn em, toàn là lâm tặc của Hoàng “phát xít”.

Để lấy số má với đám đàn em cũng như dân tứ chiếng trên rừng dưới sông, tên Hoàng đã vác khẩu AR15 cưa nòng tìm vào chỗ xảy ra mâu thuẫn, gọi đám thanh niên kia ra rồi không nói không rằng lia nguyên một băng đạn. Kết quả một thanh niên chết ngay tại chỗ. Bắn chết người rồi, cả bọn vác súng rút vào rừng sâu, cách dòng Sêrêpốc vài giờ đi bộ, nơi chỉ có vượn hú, hổ gầm để tạo lãnh địa tiếp tục hoạt động phạm pháp.

Lệnh truy nã đặc biệt được phát ra. Hàng loạt cuộc “càn quét” của công an tỉnh, huyện diễn ra tại khu vực này, song kết quả chỉ là con số không. Lãnh đạo Phòng đã giao cho ĐTV Đỗ Thanh Bịch đi truy lùng tên Hoàng “phát xít”.

Từ biệt vợ con, Đỗ Thanh Bịch lặng lẽ khoác chiếc balô đã sờn rách lên đường.

Lần ra đi này anh không biết liệu có còn trở lại. Nhưng kinh nghiệm của một “sói rừng” không làm anh chùn bước. Anh chỉ biết giấu những giọt nước mắt tủi thân khi mỗi lần khoác balô ra đi, người vợ lại gửi theo mấy câu trách móc: “Người ta cũng làm công an nhưng sáng đưa con đến trường, chiều về với vợ, anh làm công an công iếc gì mà cứ đi biền biệt tối ngày, cứ lôi thôi lếch thếch như mấy ông cửu vạn vậy? Anh bỏ nghề đi cho mẹ con em được nhờ!”.

Anh chỉ còn biết hứa “lên bờ xuống ruộng” rằng đi công tác mấy ngày sẽ về, và tất nhiên lúc nào anh cũng thất hứa. Nhiệm vụ công tác phải tuyệt đối bí mật nên anh không thể tiết lộ cho người vợ để vợ anh hiểu anh hơn, sự bảo mật thông tin là bảo vệ tính mạng của anh và thành công của chuyên án.

Trong vai một kẻ cùng đường, bộ dạng lem nhem, rách rưới, ôm theo chiếc balô sờn rách, chìa ra mấy đồng bạc lẻ, Đỗ Thanh Bịch bước xuống con thuyền cánh én từ buôn Trấp của huyện Krông Ana xuôi dòng Sêrêpốc xuống xã Ea Bin của huyện Krông Nô. Ngủ một giấc thật dài, ngắm cảnh núi non hùng vĩ và dòng Sêrêpốc đẹp mê hồn đến quá trưa thì chiếc đò dạt vào vách đá, chủ thuyền đẩy mấy ông khách lên bờ và bảo từ đây phải đi bộ, phía trước nước chảy xiết thuyền bè không qua được.  Đỗ Thanh Bịch cứ nhằm con đường mòn dọc sông Sêrêpốc đi như bản đồ đồng đội đã vẽ sẵn. Giá như có ai đó dẫn đường thì sẽ dễ dàng hơn.

Tên Hoàng “phát xít”  từng có mối quan hệ khá thân thiết với với lực lượng kiểm lâm và chính quyền xã nên nếu nhờ các đồng chí ở cơ sở dẫn đường chẳng khác nào “lạy ông tôi ở bụi này”. Mọi lần đi rừng dài ngày, Bịch thấy an tâm vì giắt theo súng, lần này vì đảm bảo bí mật tuyệt đối nên súng ống và mọi giấy tờ liên quan phải để ở nhà.

Suốt 8 tháng trời gian khổ trong đủ mọi nghề, hết cả thời hạn điều tra, song thông tin về nơi ẩn náu của tên Hoàng “phát xít” vẫn biệt tăm, trong khi với dư luận hắn đã trở thành “lãnh chúa” của cánh rừng Ea Rbin dọc dải sông Sêrêpốc. Tất cả những người muốn làm nương rẫy, khai thác gỗ, đánh cá, săn bắn đều phải nộp thuế cho hắn.

Đàn em của hắn còn vác súng và lựu đạn ra bờ sông Sêrêpốc gác để thu thuế thuyền bè qua lại. Lúc hứng lên, chúng nó ném mìn xuống sông nổ ùng oàng, cá nổi trắng bụng cả đoạn sông. Có gia đình nghèo khó, lại ngang ngạnh không chịu “nộp thuế”, mười mấy thằng kéo đến gí súng vào cổ, cướp bóc sạch sẽ, đốt luôn nhà để cảnh cáo. Câu chuyện của Hoàng “phát xít” cứ huyễn hoặc dần theo những chuyến thuyền bè ngược xuôi trên dòng Sêrêpốc. Điều kỳ lạ là tên Hoàng “phát xít” vẫn mất tăm mất tích ở một khu rừng thẳm nào đó.

4 năm trôi qua, người ta tưởng vụ án đã chìm vào quên lãng, công an đã bất lực bởi một “đại bàng” giữa rừng già. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, trong suốt 4 năm trời ấy, Thiếu tá Bịch vẫn âm thầm lội rừng đi về không biết bao nhiêu lần để tìm manh mối, tung tích của tên Hoàng. Cả đời điều tra, khám phá, truy bắt tội phạm các anh chưa bao giờ gặp một đối tượng xảo quyệt như tên này. Mọi thông tin về hắn trong suốt mấy năm trời điều tra chỉ là vài nét sơ lược về hình dáng. Không ai biết quê quán hắn ở đâu, gia cảnh thế nào. Thậm chí, hắn mang họ gì cũng không ai biết ngoài cái tên Hoàng “phát xít” mà mọi người gọi hắn.

Sau cả ngày trời xẻ rừng luồn lách theo những vách núi, những khu rừng âm u, Thiếu tá Bịch phát hiện hắn và vợ con đang sống trong một cái chòi, xung quanh là nương rẫy bát ngát. Hắn vẫn giữa thói quen giắt theo khẩu AR15 cưa nòng, một khẩu AK, 3 băng với 60 viên đạn cùng vô số mìn, lựu đạn tự chế nhét đầy trong các túi chiếc áo ký giả sờn rách. Ngoài ra trong nhà hắn có đến 300 viên đạn cùng rất nhiều loại súng săn, súng kíp, các loại mìn, lựu đạn. Để đảm bảo tính mạng, anh không trực tiếp bắt hắn mà trở ra báo cáo với chỉ huy kế hoạch tiêu diệt hắn.

Đích thân Trưởng phòng hình sự Văn Ngọc Thi chỉ đạo vây bắt hoặc tiêu diệt Hoàng “phát xít”. Trưởng phòng Thi đã cùng 7 tay súng cừ khôi cuốc bộ không kể ngày đêm vào cánh rừng Ea Bin theo sự dẫn đường của Bịch. 4 giờ sáng,  các mũi phục kích đã được bố trí  quanh khu rẫy mà gia đình tên Hoàng đang thu hoạch dở. Đúng như dự định, 7 giờ sáng hắn lên nương cùng vợ. Vợ Hoàng “phát xít” đi sau hắn 3 mét. Tình huống này đã được dự tính, các tổ phục kích được bố trí theo những hướng hợp lý để đường đạn tránh bắn vào nhau và tránh những người đi trước hoặc đi sau nó.--PageBreak--

Giữa cánh rừng yên tĩnh, những tia nắng sớm xuyên qua làn sương mù nhè nhẹ chợt vang lên tiếng loa oang oang, rắn rỏi: “Hoàng “phát xít”, hãy đầu hàng để hưởng khoan hồng”. Tiếng loa chưa dứt, hắn rút khẩu AR15 cưa nòng bắn loạn xạ.  Một loạt tiếng nổ vang lên từ bốn phía, Hoàng “phát xít” gục xuống như một cây chuối đổ.

Phá án chưa thành và những nỗi niềm của người điều tra

Năm nào cũng vậy, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đều diễn ra trên dưới 100 vụ trọng án. Lực lượng điều tra của tỉnh đã khám phá thành công 92% các vụ trọng án. Nhìn vào những con số này tưởng là đơn giản, mấy ai biết rằng, đằng sau đó là bước chân lội rừng với nỗ lực đầy trách nhiệm của các chiến sĩ cảnh sát điều tra. Khổ nhất là các vụ trọng án thường xảy ra ở vùng sâu vùng xa, mỗi buôn, mỗi bản cách nhau cả ngày đường đi bộ và mỗi chòm dân cư chỉ có dăm bảy nóc nhà sống rải rác giữa rừng. Thế nên, khi anh em đến hiện trường thì thi thể đã thối rữa, hiện trường cơ bản bị thay đổi, hung thủ đã cao chạy xa bay.

Tiếp xúc với xác chết trong rừng mãi rồi cũng quen, nhưng sợ nhất là cảnh một mình lang thang giữa rừng thiêng nước độc. Đã có không ít lần anh Bịch, anh Tùng và các ĐTV bị những cơn sốt rét rừng quật ngã. Nhưng các anh đều gượng đứng dậy được nhờ những nắm lá thuốc của người dân. Giờ đây, những kinh nghiệm đi và sống trong rừng đã dày, những cây thuốc trong rừng các anh đều thuộc nằm lòng nên không ngại gì rừng thiêng nước độc.

Một kỷ niệm hãi hùng nhất trong những năm tháng lội rừng mà anh Bịch còn nhớ mãi. Đó là vụ hai người đi săn trong rừng Phượng Hoàng, nơi giáp ranh 3 tỉnh Đắk Lắk - Gia Lai - Phú Yên bắn nhầm vào nhau. Khi đuổi theo một con gấu, hai anh Tuấn và Long đã lạc nhau. Bóng đêm sắp tràn ngập cánh rừng, Tuấn sợ thú rừng ăn thịt liền trèo lên cây ngủ. Long đi qua, thấy trên cây có tán lá rung rung, lại thấy bóng đen mờ mờ động đậy liền nhả đạn.

Một khối thịt nặng trịch rơi xuống. Đau đớn thay đó lại là ông bạn săn chứ không phải thú. Long kéo xác Tuấn vào khe đá, bẻ lá cây đậy lại rồi tìm đường trốn ra Nghệ An. Được một tháng, thấy ăn năn vì hành động của mình, Long liền đến công an trình báo. Thiếu tá Bịch cùng hai ĐTV có đôi chân lội rừng dẻo dai được cử đi cùng tên Long.

Con đường từ trung tâm xã vào đến khu vực giấu xác chỉ có một ngày cuốc bộ vậy mà vẫn không tìm thấy xác Tuấn đâu. Hai điều tra viên được cử về báo cáo tình hình, còn Thiếu tá Bịch và Long tiếp tục luồn rừng. Đi suốt một tuần trong rừng mà vẫn không thấy khe đá ấy đâu liền tìm đường ra, tuy nhiên, đường ra lối nào cũng không nhớ nổi nữa. Anh và Long cứ đi lòng vòng cả ngày rồi lại thấy trở về chỗ cũ.

ĐTV và thủ phạm giết người phải đào củ mài, mò cá dưới suối, hái rau rừng để ăn, làm chòi lá trên cây để ngủ. Khu rừng này khi đó hổ báo vẫn còn đầy, do vậy, tính mạng chỉ còn biết giao phó cho... rừng già. Đang lúc bất lực trong việc tìm đường ra thì Long chợt nhớ ra cái gốc cây quen quen, rồi cái tảng đá ngờ ngợ, thế là tìm ra xác của Tuấn, nhưng chỉ còn là đống xương với nhúm thịt còn lại. Sau trận lạc đường và chứng kiến cái xác kinh hồn đó, Bịch ốm mất hơn tháng trời.

Trong những tháng ngày lội rừng phá án, cũng có không ít những vụ án còn bế tắc trong việc tìm ra thủ phạm, đó là trăn trở lớn nhất của anh cũng người cảnh sát điều tra. Chẳng ai trách các anh được, bởi có mấy ai dám xung phong nhận nhiệm vụ lội rừng cả tháng trời để phá án đâu, song mỗi vụ án qua thời gian chưa khép lại là các anh lại thấy hổ thẹn với đồng đội, thấy có lỗi với nhân dân, đặc biệt là với thân nhân những nạn nhân bị chết một cách oan ức.

Vụ án ông già người Mường quê ở Thanh Hóa vào khu rừng thuộc xã Nam Đà, Krông Nô khai hoang, sinh sống bị sát hại vẫn còn ám ảnh anh suốt mấy năm nay. 

Người đàn ông cô độc này chết trong một cái chòi canh nương rách nát giữa rừng già, cách trung tâm xã gần hai ngày đường cuốc bộ. Khi người đi rừng phát hiện ra thì ông đã chết hơn nửa tháng, xác phân hủy bốc mùi tanh cả góc rừng. Sau khi bác sĩ pháp y làm xong việc thì rút về, để lại ĐTV Đỗ Thanh Bịch một mình trong căn chòi đó. Hàng ngày, anh xẻ rừng cuốc bộ quanh khu vực với bán kính hàng chục cây số để tìm đến các nương rẫy, gặp gỡ những người đi rừng, làm nương, thợ săn, lâm tặc...

Anh đã biến căn chòi hoang của ông già xấu số thành nơi trú ngụ suốt 4 tháng trời. Dùng giường ông nằm để ngủ, dùng chăn của ông để đắp, dùng mấy chiếc xoong nồi sứt mẻ của ông ta để nấu mì tôm, canh rau rừng. Có đêm nằm không ngủ được vì tiếng vượn hú nghe não lòng, tiếng gầm gừ của không biết giống thú gì, thậm chí có đêm ngủ dậy, thả chân xuống đất giẫm thẳng vào sống lưng con rắn hổ chúa to bằng cổ chân, dài ngoằng ngoẵng.

Chẳng hiểu thế nào mà con rắn đó ngoan ngoãn bỏ đi. Những ngày mưa tầm tã, không có thực phẩm tiếp tế của công an xã anh xài nốt cả số gạo mốc trong bồ và bọc cá khô treo trên nóc chòi còn lại của ông già xấu số. Gạo hết, cá khô cũng hết, anh đào sắn mọc dại ngoài nương hết ăn nướng lại ăn luộc. Rỗi rãi ra suối lật đá bắt cua nấu với mầm măng, mầm giang hoặc rau tàu bay, thứ rau rất sẵn trong những cánh rừng Tây Nguyên. Đôi lúc cũng thèm thịt thú rừng lắm, thấy con mang nhởn nhơ uống nước bên suối cũng giương súng lên, nhưng rồi lại không đủ can đảm để bóp cò.

4 tháng điều tra, 4 tháng sống trong cảnh đêm không đèn, ngày lúc nào cũng lờ mờ, âm u, 4 tháng đi khắp cánh rừng, khắp địa bàn, gặp rất nhiều đối tượng nằm trong diện nghi ngờ, song kết quả vẫn là con số không, cái chết của ông già cô độc giữa rừng vẫn là nỗi ám ảnh không dứt trong anh suốt mấy năm nay.
 

Đối với những chiến sĩ công an điều tra, đặc biệt là các ĐTV ở Công an tỉnh Đắk Lắk, rừng là nỗi ám ảnh khủng khiếp. Thiếu tá Bịch sau bao nhiêu năm lội rừng đằng đẵng, mới đây cơ quan đã ưu tiên cho một công việc nhàn nhất đối với người công an điều tra: điều tra án trên hồ sơ. Điều đó có nghĩa là cả ngày anh chỉ vùi đầu vào đống hồ sơ, không phải đi rừng nữa.

Tuy nhiên, lâu nay Thiếu tá Bịch lại thấy buồn, vì anh nhớ rừng quá, thèm được một chuyến đi rừng thật đã. Đôi chân lâu lâu không được đi rừng cứ thấy ngứa ngáy. Giờ đây, thay anh trong việc đi rừng là 20 chiến sĩ trẻ, 20 ĐTV của PC14, tuy nhiên, rừng giờ còn mấy đâu mà lội, người ta đã phá sạch trơn sạch trốc hết rồi

Phạm Ngọc Dương