Vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước, vùng núi Bắc Thái cũ, nay thuộc tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn là một trong những địa bàn phức tạp về nạn đào đãi vàng sa khoáng và khai thác khoáng sản trái phép. Hàng chục ngàn người từ khắp các tỉnh đổ về tìm kiếm vận may và kiếm sống trên những mỏ khoáng sản, gây mất an ninh trên địa bàn. Chỉ trong một thời gian ngắn, đã xảy ra hàng chục vụ án giết người, cướp của, tình trạng thanh toán lẫn nhau trên các bãi vàng diễn ra thường xuyên. Với nhiệm vụ đấu tranh trấn áp các loại tội phạm hình sự, Phòng CSĐT tội phạm về TTXH (khi đó là Phòng Cảnh sát hình sự) đã sát cánh cùng các lực lượng khác, tăng cường áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, nhằm lập lại an ninh trật tự trên địa bàn.

Trong vòng 10 năm, với việc đánh trúng, đánh mạnh vào các ổ nhóm tội phạm hình sự, khi ấy Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh đã tổ chức trên 44 đợt truy quét, tập trung điều tra triệt phá được 1.722 ổ nhóm tội phạm, bắt giữ 3.384 đối tượng, khám phá trên 7.000 vụ án hình sự. Tình trạng cướp giật trên các tuyến giao thông quốc lộ 3, 1B và đường trong tỉnh đã giảm hẳn, không xảy ra tình trạng đối tượng lưu manh dùng súng ngắn, lựu đạn, dao găm cướp tài sản nhân dân.

Cho đến bây giờ, nhớ lại những ngày tháng chiến đấu gian khổ ấy, có những mất mát làm cho những người lính Cảnh sát hình sự Thái Nguyên vẫn không khỏi ngậm ngùi. Trong cuộc chiến đấu sinh tử quyết liệt với bọn tội phạm, có ít nhất hai đồng đội của họ đã ra đi. Đó là Trung úy Nguyễn Văn Nhất và Thượng sĩ Nguyễn Văn Tiền. Các anh đã ngã xuống để bảo vệ an toàn tính mạng cho người dân.

Tập thể cán bộ chiến sĩ Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an Thái Nguyên.

Vụ thứ nhất xảy ra ngày 28/9/1990, khi đang công tác tại xã Lương Thượng, huyện Na Rì, trinh sát Nguyễn Văn Tiền nhận được tin có một nhóm cướp đang tổ chức cướp tài sản của một số hộ dân đang vận chuyển hàng vào bãi vàng. Ngay lập tức, anh khẩn trương thông tin cho các lực lượng và một mình tiếp tục truy xét làm rõ. Xác định đúng đối tượng gây án lại là những kẻ có lệnh truy nã đặc biệt, anh Tiền đã chủ động tấn công bắt giữ một đối tượng. Thấy một tên bị bắt giữ, tên còn lại đã dùng súng bắn lén từ phía sau khiến đồng chí Tiền hy sinh, sau đó cả hai tên cùng bỏ trốn. Ngay sau khi đồng chí Tiền hy sinh, lực lượng hình sự quyết tâm truy bắt, hai tên cướp điên cuồng chống trả. Để đảm bảo an toàn, cấp trên ra lệnh tiêu diệt. Sau 48 giờ gây án và chạy trốn, 2 tên cướp của giết người đã phải đền tội.

Vụ thứ hai, xảy ra ngày 24/11/1992, khi đồng chí Nguyễn Văn Nhất, trinh sát của Phòng CSĐT trên đường công tác thì bất ngờ gặp đối tượng dùng súng chặn đường cướp tài sản người dân tại đỉnh đèo Khâu Âu, xã Bình Văn, huyện Phú Lương. Không quản hiểm nguy, anh Nhất đã xông vào quật ngã bắt giữ được tên có súng đứng gần nhất. Để cứu đồng bọn, tên còn lại đã xả một loạt AK vào anh rồi cả hai cùng bỏ trốn. Đồng chí Nhất hy sinh. Lực lượng Cảnh sát hình sự phối hợp bao vây truy lùng quyết tâm bắt bằng được đối tượng, và 24 giờ sau khi gây án, 2 tên cướp của giết người Trần Cao Công và Cao Văn Sáng đã bị bắt cùng tang vật. Chúng đã phải trả giá với mức án tử hình.

Để lập lại trật tự trên địa bàn, hàng chục đối tượng phạm tội hình sự đã bị bắt giữ, trong đó có những ổ nhóm tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Điển hình là nhóm cướp gồm 5 tên có sử dụng vũ khí hoạt động liên tỉnh Cao Bằng - Lạng Sơn. Sau hàng năm trời “làm ăn” trên tuyến đường này không còn hiệu quả, chúng chuyển địa bàn hoạt động về huyện Chợ Đồn, dùng súng và lựu đạn xông vào nhà ông Nguyễn Phú Yên ở thị trấn Bằng Lũng cướp của rồi tẩu thoát. Để truy bắt được những đối tượng này, Lực lượng Cảnh sát hình sự đã giăng lưới truy bắt. Sau 1 ngày đêm kiên trì bám trụ ở các chốt, cuối cùng các trinh sát hình sự Thái Nguyên đã bắt được 5 đối tượng gây án, thu 1 súng AK, 1 lựu đạn. Bọn cướp đã bị Tòa án tuyên phạt mức án từ 5 năm đến 10 năm đối với từng đối tượng.

Vụ bắt tên Hoàng Công Khanh, đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm cướp có vũ khí tại tổ 2, đầu cầu phà Bắc Kạn. Khanh đã vượt vòng vây và dùng súng bắn trả lực lượng truy bắt. Thấy khó có thể bắt được đối tượng, vả lại thấy việc tiếp cận tên cướp luôn dùng súng bắn trả là rất khó khăn và nguy hiểm, được sự đồng ý của cấp trên, các lực lượng truy bắt đã tấn công và tiêu diệt tên Khanh. Ngay sau đó, ổ nhóm do Khanh cầm đầu, 13 đối tượng lần lượt đã bị bắt giữ cùng các tang vật thu được gồm 1 súng, 1 lựu đạn, nhiều vũ khí và tang vật khác.--PageBreak--

Chiến công nối tiếp chiến công

Ngồi trò chuyện với chúng tôi trong phòng làm việc, chốc chốc Trung tá Lao Văn Hưng lại phải dừng lại để nghe điện thoại của các điều tra viên điện về báo cáo công việc hàng ngày. Với anh, gần 30 năm trong nghề hình sự là bấy nhiêu năm anh cùng anh em trong đơn vị hàng ngày đối mặt với hiểm nguy. Anh bảo: “Nghề hình sự vất vả, phiêu lưu nhưng nó cũng dạy cho mình những kinh nghiệm sống quý giá và nếu ở một lĩnh vực khác thì mình cũng không thể có được. Đó chính là cái máu ưa khám phá, khi gặp khó khăn thì phải quyết tâm làm cho bằng ra thì mới thôi”. Chính quyết tâm ấy đã giúp các anh vào cuộc phá án thành công nhiều chuyên án.

Năm 1996 tập thể đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Cùng với danh hiệu đó, các thế hệ cán bộ chiến sĩ của Phòng đã trưởng thành và dạn dày trong từng chuyên án. Các thế hệ cán bộ chiến sĩ như Thượng tá Nguyễn Quốc Hiệu, Phó trưởng phòng; Đại úy Phạm Ngọc Hùng, Thiếu tá Đàm Quốc Hưng đều đã trở thành những con át chủ bài, nhiều kinh nghiệm trong phá án. Thượng tá Nguyễn Quốc Hiệu, quê Hà Tây, vốn là giáo viên Trường trung học Cảnh sát, chuyển công tác lên Thái Nguyên, anh gắn bó luôn với Phòng Cảnh sát hình sự đến bây giờ cũng ngót nghét 30 năm. Trưởng thành từ trinh sát của Đội SBC, Phạm Ngọc Hùng bị thương khi anh mới 23 tuổi, hiện anh là thương binh hạng 4/4 và giữ trọng trách Đội phó Đội Án địa bàn.

Thái Nguyên là một trong những địa bàn phức tạp, là một điểm nút giữa Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, lại có nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp đóng trên địa bàn, do đó bọn tội phạm liên tiếp lợi dụng tình trạng này để hoạt động. Theo số liệu thống kê có được tại Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an tỉnh Thái Nguyên trong 4 năm qua, địa bàn tỉnh đã xảy ra 3.829 vụ phạm pháp hình sự, làm chết 117 người, bị thương 424 người, thiệt hại 485 xe ôtô các loại và nhiều tài sản khác có giá trị. Với chức năng nhiệm vụ là tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc và trực tiếp thực hiện công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm hình sự, nhằm góp phần ổn định địa bàn, chỉ tính từ năm 2000 đến 2005, Lực lượng Cảnh sát hình sự Thái Nguyên đã tổ chức bắt, vận động đầu thú được 480 đối tượng có lệnh truy nã, trong đó có 102 đối tượng truy nã nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm, trong đó Phòng CSĐT về TTXH trực tiếp bắt 95 đối tượng.

Điển hình là Nguyễn Văn Dũng, 38 tuổi, ở Khe Mo, Đồng Hỷ, Thái Nguyên, gây án giết người bỏ trốn từ năm 1981. Công an tỉnh Thái Nguyên (Bắc Thái cũ) đã phát lệnh truy nã đặc biệt số 35 ngày 9/5/1991 và phát lệnh truy nã toàn quốc. Sau khi gây án, tên Dũng đã bỏ trốn khỏi địa phương, đi các tỉnh phía Nam, thay tên đổi họ gây rất nhiều khó khăn trong công tác xác minh. Để dò được tung tích, các trinh sát trong Đội Bắt truy nã đã phải mất nhiều tháng trời dò tìm mới bắt được hắn.

Hay việc bắt tên Lưu Vương Đại (32 tuổi) trú tại tổ 3/5, phường Phan Đình Phùng, Tp. Thái Nguyên. Hàng tháng trời, anh em trong Đội Bắt truy nã phải theo dấu vết của hắn. Lúc lần được địa chỉ ở Đắk Lắk, thì hắn lại trốn về Đắk Nông. Lúc tìm về đến đây hắn lại trốn đi Nghệ An. 13 năm hắn lẩn trốn cũng là 13 năm các trinh sát vất vả xác minh truy bắt. Cuối năm 2004, tổ công tác mới bắt được Đại khi hắn đang trốn tại bãi vàng tại xã Yên Lễ, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Cùng với những thành tích đã đạt được trong việc truy bắt tội phạm, phần lớn số vụ việc trong thời gian qua mà Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an tỉnh Thái Nguyên thực hiện là những vụ án liên quan đến mại dâm và đánh bạc. Trong 5 năm qua đã có 241 vụ đánh bạc bị triệt phá, gần 100 vụ mại dâm, bắt và đề nghị truy tố hàng trăm đối tượng phạm tội trong lĩnh vực này. Trong mỗi vụ án thường ngày, họ vẫn luôn kề vai, sát cánh cùng nhau hợp sức giải quyết công việc. Và chính những công việc thường ngày đó đã tạo nên những phẩm chất tốt đẹp về những người “lính hình sự trên đất thép”

Mai Phương