Theo báo cáo mới nhất (tháng 4-2019) được Công ty quản lý bến xe Hà Nội gửi tới Sở GTVT Hà Nội  cho thấy, trong vòng 2 tháng cao điểm (tháng 12-2018 và tháng 1-2019) tại bến xe Giáp Bát, có 66 đơn vị đăng  ký vận tải có số lượt chuyến hoạt động dưới 70% quy định. 

Đáng chú ý, trong số này có tới 27 đơn vị vận tải “vắng mặt” hoàn toàn như Công ty cổ phần Khánh Tám đăng ký hoạt động hai đầu bến Giáp Bát- Mỹ Lộc, Giáp Bát-Nam Trực; Cty TNHH Hải Thắng tuyến Giáp Bát-TP Ninh Bình; HTX vận tải ô tô TP Ninh Bình đăng ký 2 nốt xe đều chạy vào khung giờ “vàng” 13h05 và 15h35 tuyến Giáp Bát-Kim Sơn-Lai Thành; Công ty THNN Minh Dũng đăng ký  chạy tuyến Giáp Bát-Kim Sơn với 4 khung giờ/ngày; Công ty Cổ phần du lịch thương mại và đầu tư Thiên Trường chạỵ tuyến Giáp Bát-Tam Điệp; Hợp tác xã 27/7 tuyến Giáp Bát-Thái Nguyên; Công ty TNHH vận tải CIV tuyến Giáp Bát-Miền Đông...Những doanh nghiệp còn lại như Hợp tác xã dịch vụ du lịch Sài Gòn, Công ty TNHH Đại Phát; Công ty vận tải hành khách Cao Nguyên; Công ty TNHH Thuỳ Dương; Công ty CP Du lịch thương mại và đầu tư Thiên Trường... nếu có chạy cũng mới chỉ đáp ứng từ 20% cho đến cao nhất là 60% số lượt chuyến theo quy định. 

Tình trạng nhà xe “bỏ bến” còn diễn ra “căng thẳng” hơn ở bến xe Nước Ngầm. Thống kê cho thấy, cũng với thời gian như trên, tại bến xe Nước Ngầm có tới 266 tuyến vận tải của hơn 100 doanh nghiệp không tham gia hoạt động. Điển hình như Hợp tác xã dịch vụ vận tải ô tô Nam Danh chạy tuyến Nước Ngầm –Bến xe Đồng Hới có giờ xuất bến là 19h hàng ngày. Tuy nhiên từ lâu nay đơn vị này đã không hoạt động. 

Tương tự, Công ty TNHH TM và VT Hoàng Sơn chạy tuyến Nước Ngầm-Minh Lộc bỏ bến từ tháng 9-2018; Công ty Cổ phần quốc tế Mỹ Đình, Cty TNHH TM DV VT Hoàng Yến, Công ty CP vận tải Nam Trực, HTX vận tải Thăng Long, HTX CPDV KD vận tải hành khách Nghệ An, HTX DVVT Bình Minh... cũng “bỏ bến” không hoạt động, thậm chí nhiều đơn vị còn không đăng ký hoạt động vận tải khách năm 2019. 

Lực lượng chức năng xử lý xe đón trả khách không đúng nơi quy định

Trên thực tế từ lâu Hà Nội đã ngừng cấp “nốt” xe hoạt động vào một số bến trên địa bàn với lý do quá tải. Cũng bởi lý do này mà có đơn vị vận tải muốn xin phép hoạt động cũng không dễ gì. Vậy lý do nào khiến hàng trăm xe đăng ký rồi bỏ bến, không hoạt động? Liệu đây có phải hình thức đăng ký hoạt động “xí chỗ” rồi ra ngoài “ bắt khách, chạy dù”? 

Đứng về góc độ của nhà quản lý, đại diện Phòng vận tải (Sở GTVT Hà Nội) cũng thừa nhận:  Để biết được xe có vào bến hay không thì chỉ có thông qua hệ thống giám sát hành trình cảnh báo tự động. Thế nhưng, giờ hệ thống này chưa tích hợp, muốn kiểm tra một xe nào đó, Sở GTVT lại phải tra “thủ công”. Hệ thống giám sát hành trình hiện tại chỉ thông tin được về tốc độ vi phạm, thời gian làm việc của lái xe. Còn việc xe chạy sai hành trình hay không thì phải tra qua biển số. Hiện đơn vị chỉ tra cứu xe nào có thông tin vi phạm, chứ không phải tất cả. Hà Nội có gần 7000 xe khách hoạt động, rất khó cho việc ngồi rà từng xe vào ra bến mỗi ngày. Đấy là chưa nói đến việc đường truyền có ổn định hay không...

Xe có đăng ký hoạt động, được sự chấp thuận của hai đầu bến, đã ký hợp đồng với bến xe rồi, đến khi hoạt động không hiệu quả, có trường hợp báo cáo ngừng, nhưng có trường hợp tự ý bỏ. 

Theo quy định, lần đầu nhắc nhở, nếu tái phạm thu hồi phù hiệu 1 tháng, sau đó lại cấp lại. Cũng với câu hỏi, liệu các xe này có ra “chạy dù”, vị này khẳng định “không thể nói hết mọi trường hợp, cũng có thể xảy ra tình huống anh bỏ bến ra bên ngoài chạy”. Việc giám sát bên ngoài bến là do lực lượng thanh tra giao thông và công an xử lý. “Nhưng thực ra cũng có khó khăn khi xử lý”, đại diện phòng Vận tải chia sẻ và dẫn chứng: xe chạy Giáp Bát nhưng lại không vào bến xe Giáp Bát đón khách mà lại bắt khách ở bên ngoài thì làm sao lực lượng xử lý bên ngoài biết được, khi xe đấy có phù hiệu chuẩn. Khi phát hiện xe bắt khách dọc đường, thì lực lượng chức năng cũng chỉ xử lý được lỗi đón trả khách không đúng nơi quy định (lỗi nhẹ hơn rất nhiều so với xe chạy dù).

Như vậy, có thể thấy rõ “lỗ hổng” quản lý trong hoạt động vận tải khách đang được hình thành. Trách nhiệm “vá” lỗ hổng để ngăn tình trạng “xe dù” sẽ thuộc về ai? Điều này rất cần được làm rõ.



Phạm Huyền