Phó Chủ tịch Ủy ban ATGT Quốc gia Khuất Việt Hùng chia sẻ, lái xe container phải làm việc trong môi trường cực kỳ khắc nghiệt, cả ngày lẫn đêm. Đường luôn tắc nghẽn, lái xe luôn căng mắt ra đề phòng xe máy tạt ngang đầu xe…

Trong mấy năm gần đây, nhu cầu vận tải hàng hóa bằng container đường bộ tăng cao, khiến cho nhiều doanh nghiệp (DN) thiếu nghiêm trọng tài xế lái xe bằng hạng FC. Dễ dàng nhìn thấy, tuyến đường ra vào cảng Cát Lái trước đây không lâu, bình quân có khoảng 10.000 lượt container/ngày đêm thì nay đã tăng lên xấp xỉ 22.000 lượt. Có DN thẳng thừng trả lời Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ rằng, mỗi ngày tài xế phải chạy 10 giờ đồng hồ vẫn thiếu tài xế, đành phải sử dụng tài xế bằng giả FC.

Do đó, theo ông Bùi Văn Quản, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP Hồ Chí Minh, nhiều DN bị áp lực hợp đồng vận chuyển hàng hóa, trong khi thiếu tài xế bằng FC nên nhiều khi phải tăng giờ làm việc cho tài xế. Thậm chí, họ phải đôn tài xế có bằng C (bằng lái xe tải) lên chạy xe container, dẫn đến tình trạng sử dụng bằng FC giả để chạy. Cho đến khi CSGT gửi thông báo triệu tập đến trụ sở giải quyết, xử lý vi phạm thì chủ DN mới giật mình. Không có hợp đồng lao động ràng buộc, chủ xe khoán trắng, lái xe dồn chuyến để tăng thu, khi bị CSGT lập biên bản thì tài xế bất ngờ xin nghỉ việc, chuyển sang làm nơi khác.

Container và thảm họa TNGT.

Thượng tá Trần Hữu Toán, Cục CSGT đường bộ - đường sắt cho biết: Các DN đã vi phạm Luật Lao động, như không ký hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, không khám sức khỏe định kỳ cho lái xe. Thay vì hợp tác với các trung tâm đào tạo, DN tự tìm nguồn, tung tiền ra lôi kéo lái xe về làm việc, cạnh tranh không lành mạnh. Nếu DN không quan tâm, đến lúc nào đó lái xe sẽ lấy cả hàng hóa trên xe.

Theo số liệu thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong năm 2014 chỉ có 9 vụ tai nạn liên quan đến xe container, nhưng riêng 5 tháng đầu năm 2015 đã xảy ra 22 vụ tăng hơn 200%. Trong đó, TP Hồ Chí Minh xảy ra 10 vụ làm 8 người chết, 5 người bị thương chiếm 45% số vụ cả nước. TP Hồ Chí Minh có trên 200 DN vận tải hàng hóa sở hữu hơn 6.000 phương tiện đầu kéo sơmi rơmoóc đang thiếu nghiêm trọng lái xe có bằng FC.

Ông Nguyễn Ngọc Xuân, đại diện Công ty Vận tải Quang Châu cho biết hiện công ty có 300 xe tải các loại, trong đó có 140 xe container và đang thiếu tài xế trầm trọng. DN phải tăng giờ làm cho anh em, đồng thời ráo riết tuyển tài xế có bằng FC.

Theo Thứ trưởng Lê Đình Thọ, sử dụng lái xe xài bằng giả, bằng không đạt chuẩn trước hết trách nhiệm thuộc DN. Cơ quan chức năng công khai toàn bộ lái xe có bằng FC lên mạng để các đơn vị có thể tra cứu, kiểm soát, ngăn chặn nạn bằng giả. Để lái xe đầu kéo, các tài xế xe tải phải nâng bằng lái từ hạng C lên FC. Điều kiện là tài xế phải đủ 24 tuổi, có 3 năm kinh nghiệm (từ khi cấp bằng C) và 50.000km lái xe an toàn.

Nhiều tài xế bằng C không đủ điều kiện nên dẫn đến thực trạng thiếu tài xế bằng FC mà dư thừa tài xế bằng C. Các DN kiến nghị “hạ chuẩn” để tài xế hạng C có thể thi lấy bằng FC nhanh hơn. Vấn đề quan trọng là các trung tâm đào tạo, sát hạch và kỹ thuật quản lý loại bằng này phải đào tạo chất lượng và quản lý bằng công nghệ soi chiếu, không để bằng giả trà trộn, xuất hiện.

Hoàng Châu