Những năm gần đây, các đám cưới từ thành thị đến nông thôn, mọi người sử dụng dịch vụ làm cổng cưới bằng khung sắt có gắn hoa giả, ít ai nhớ đến những chiếc cổng cưới được tạo ra từ lá dừa và các hình vật trang trí cũng được làm từ lá dừa. Tuy nhiên, ở huyện Cù Lao Dung còn một chàng trai 7X vẫn đam mê tạo ra nhiều tác phẩm nghệ thuật từ lá dừa.

Cổng chào bằng lá dừa do anh Vũ làm. 

Chúng tôi đến nhà anh Võ Văn Vũ (SN 1977, ngụ ấp An Thường, xã An Thạnh 1, huyện Cù Lao Dung, Sóc Trăng), người được bà con ở địa phương tôn vinh là nghệ nhân trang trí cổng cưới lá dừa. 

Tiếp chúng tôi trong căn nhà nhỏ nằm sâu giữa bạt ngàn cây ăn trái cùng vườn dừa xanh mát mắt, anh Vũ cho biết, gia đình anh là nông dân quê ở tỉnh Trà Vinh. Năm 1979 gia đình rời Trà Vinh sang định cư tại xã An Thạnh Nhì (nay là xã An Thạnh Đông) huyện Cù Lao Dung. Còn nơi ở của anh Vũ hiện nay là xã An Thạnh 1 quê vợ. 

Nón bằng lá dừa. 

Nói về cơ duyên gắn bó với nghề trang trí cổng cưới bằng lá dừa, anh Vũ, kể: “Hồi nhỏ, ở quê đám cưới nào cũng làm cổng và trang trí bằng lá dừa. Lúc đó, tôi còn nhỏ nên đi theo xem người lớn làm cổng cưới bằng lá dừa riết rồi mê luôn, bén với nhề từ dạo đó nhưng chính thức “ra riêng” làm nghề này từ năm 1990. Hồi đó tôi làm không xuể bởi người ta đặt hàng nhiều lắm, có ngày làm cho mấy đám cưới nên phải thuê người làm tiếp mình mới kịp".

"Nhưng từ năm 2000 đến nay thì ít hẳn đi. Một phần vì dịch vụ tổ chức đám cưới nở ra nhiều, cổng cưới, vật dụng trang trí đều làm sẵn bằng sắt, nhựa, vải…cho thuê với giá rẻ. Một phần thanh niên ở quê đi làm ở các tỉnh miền Đông và TP Hồ Chí Minh, ít ai ở nhà nên cũng ít tổ chức đám cưới tại nhà, thành tra cổng cưới lá dừa gần như bị lãng quên". 
Anh Vũ đang kết cổng cưới bằng lá dừa cho một gia đình ở địa phương. 
Các con vật được anh Vũ kết bằng lá dừa. 

"Tuy vậy, vẫn có một số người thích cổng cưới lá dừa nên tôi vẫn có việc làm dù mỗi tháng chỉ làm được vài cổng. Mỗi cổng từ 1-3 triệu đồng tùy vào khoảng cách. Để có một chiếc cổng cưới phải chuẩn bị trước cả chục ngày. Với những cổng giá từ 2-3 triệu đồng, sau khi trừ chi phí tôi còn khoảng 700.000 đồng. Có những cổng từ 1 triệu đồng đôi khi không lãi đồng nào nhưng vẫn làm vì yêu nghề”.

Anh nông dân khéo tay Võ Văn Vũ. 

Cổng lá dừa được làm chủ yếu từ lá dừa, đọt dừa và đọt dừa nước là nguyên liệu rất dễ kiếm ở địa phương. Để có một chiếc cổng cưới vừa ý khách hàng đòi hỏi tính công phu, sự tập trung cao độ của người làm. Vì thế, mỗi chiếc cổng cưới được đặt hàng, anh Vũ phải có gần một tuần để chuẩn bị nguyên liệu, sau đó thêm mấy ngày để thiết kế sườn, làm hoa văn trang trí và lắp ráp. 

Hình ảnh tứ linh (Long, Lân, Qui, Phụng) mà anh Vũ kết bằng lá dừa. 

Đôi bàn tay khéo léo, tính tỉ mỉ, sự sáng tạo của anh Vũ khiến nhiều người ngưỡng mộ khi anh có hàng chục mẫu cổng cho khách hàng lựa chọn như cổng song hỷ, cổng chúc mừng, cổng tứ linh hội tụ (Long, Lân, Qui, Phụng), cổng long phụng hoàn viên… 

Một cổng chào chúc mừng sinh nhật do anh Vũ kết bằng lá dừa. 

Hiện, ngoài cổng đám cưới, một số gia đình có sự kiện trọng đại trong gia đình, như: sinh nhật, mừng thọ, đính hôn… cũng đặt anh Vũ làm cổng bằng lá dừa bởi vẻ đẹp mộc mạc, dân dã nhưng đầy nghệ thuật của quê hương xứ sở… Anh Vũ cho biết: “Làm một chiếc cổng lời không bao nhiêu nhưng tôi vẫn làm vì yêu nghề này, mong muốn góp phần nhỏ cho ngày vui của các đôi uyên ương cũng như cho mọi người”.

Những chiếc cổng chào đẹp mê hồn từ bàn tay khéo léo của anh Vũ tạo ra. 

Theo anh Nguyễn Vũ Hải, Bí thư Đoàn xã An Thạnh 1, chiếc cổng cưới lá dừa đã trở thành quen thuộc trong đời sống của người dân ở nông thôn từ bao đời. Sau này bị mai một bởi sự ra đời của cổng sắt làm sẵn, được nhiều người lựa chọn vì tiện. Bây giờ, cổng cưới lá dừa được nhiều người lựa chọn trở lại, đó là tín hiệu vui trong việc duy trì, gìn giữ nét văn hoá dân gian của quê hương. 

Hoa và chữ được kết bằng lá dừa. 

"So với cổng bằng sắt thì cổng lá dừa ăn đứt mọi phương diện bởi nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương, thân thiện với môi trường. Tuổi trẻ xã chúng tôi tổ chức sự kiện nào cũng nhờ anh Vũ làm cổng chào lá dừa và luôn được chọn là đẹp nhất”, anh Hải nói. 

Đ.Văn - C.Xuân