Cách đây khoảng 1 năm, liên ngành tư pháp gồm: TANDTC – VKSNDTC – Bộ Công an đã tổ chức công khai xin lỗi ông Trần Văn Thêm tại Trung tâm hội nghị huyện Yên Phong. Hôm đó, cụ ông Trần Văn Thêm – người mang 2 bản án tử hình suốt hơn 40 năm là tâm điểm của báo chí, dư luận và người dân trong vùng. 

Vẫn bộ áo nâu đất, cụ ông lần từng bước vào hội trường, được dìu lên bục nhận những văn bản giấy tờ khẳng định, cụ không phải là người gây ra cái chết cho người em họ. Tuy chân chậm, mắt mờ nhưng nét mặt cụ hôm đó ánh lên niềm vui. 

Cụ Thêm ốm yếu đang tĩnh dưỡng trong nhà mình.

Sau đó vài hôm, tôi còn cùng cụ lên nhà cụ Cù Tiện, nguyên phó Phòng Điều tra Hình sự, Công an tỉnh Vĩnh Phú (cũ). Lý do mà cụ Thêm một mực đòi đến nhà cụ Cù Tiện vì, “cụ Cù Tiện năm nay 85 tuổi rồi, còn tôi cũng ngoài 80. Tuổi chúng tôi sống nay, chết mai là lẽ thường tình nên tôi muốn đến thăm và cảm ơn trước khi quá muộn”. 

Là người chứng kiến cuộc đoàn viên giữa hai cụ già – một người từng mang 2 bản án tử hình – một người là cựu chỉ huy Cảnh sát, tôi vô ấn tượng. Cái tình, cái nghĩa mà hai cụ già này dành cho nhau thật quý giá. Người cựu tử tù vì cái ân nghĩa với người cựu sỹ quan Cảnh sát khi giúp mình lần mò ra manh mối để đi minh oan cho bản thân đã ngay lập tức đi báo ân khi được minh oan.

Đại liên ngành tư pháp trung ương tại buổi xin lỗi công khai đối với cụ Trần Văn Thêm ngày 11-8-2017.

Kể từ ngày được minh oan (11-8-2016), tính đến nay đã một năm mà cụ ông Trần Văn Thêm vẫn chưa nhận được tiền đền bù oan sai. Tại buổi xin lỗi này, đại diện liên ngành tư pháp Trung ương đã hứa sẽ sớm thực hiện các thủ tục để bồi thường oan sai cho ông Trần Văn Thêm. 

Cũng tại đây, các cơ quan liên ngành đã công bố, TAND cấp cao tại Hà Nội là cơ quan thực hiện các thủ tục bồi thường oan sai. 

Về vấn đề này, chúng tôi đã trao đổi với ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Giám đốc Công ty Luật Hòa Lợi – Người đại diện pháp lý của cụ Trần Văn Thêm. Ông Hòa cho biết, ngay sau buổi công khai xin lỗi, ông đã làm đơn yêu cầu bồi thường oan sai gửi đến TANDTC, TAND cấp cao tại Hà Nội. Bản thân ông cũng nhiều lần đến làm việc, trao đổi với đại diện TAND cấp cao tại Hà Nội. 

Ông Thêm tại buổi xin lỗi ngày 11-8-2016.

Sau rất nhiều bàn thảo, tranh cãi gay gắt, ngày 17-4, đại diện TAND cấp cao tại Hà Nội là ông Trần Văn Tuân, Phó Chánh án và ông Hòa đã thống nhất đưa ra biên bản thương lượng bồi thường thiệt hại. 

Căn cứ đòi bồi thường được các bên dựa trên Luật bồi thường trách nhiệm Nhà nước và các văn bản liên quan. Theo đó, tổng số tiền mà ông Trần Văn Thêm đòi bồi thường là 6,7 tỷ đồng (làm tròn). 

Ông Thêm hiện nay đi lại rất khó khăn do chân bị phù, sưng phồng.

Cụ Trần Văn Thêm năm nay đã 82 tuổi. Cụ bị bắt giam oan 5 năm 6 tháng và hơn 40 năm chịu tiếng là kẻ giết người. Công lý đã bảo vệ lẽ phải, đã đem lại sự công bằng khi chứng minh cụ vô tội. Dẫu muộn mằn nhưng khi ở tuổi ngoại bát tuần, cụ đã được minh oan. 

Nhưng nay, tuổi cao, bệnh tật, tâm trạng bất ổn, thời gian với cụ bây giờ đếm từng ngày. Sẽ bớt đi sự tiếc nuối, nếu sự mất mát của cụ được bù đắp như quy định của pháp luật....

Ông Trần Văn Thêm đòi bồi thường oan sai 6.700.627.500 đ.

Tại biên bản thỏa thuận bồi thường thiệt hại giữa đại diện TAND cấp cao tại Hà Nội và đại diện pháp lý của ông Trần Văn Thêm, tổng mức bồi thường là 6.700.627.500đ. Các hạng mục bồi thường là: Thiệt hại tổn thất về tinh thần (số ngày bị tạm giam, tạm giữ, thi hành án phạt tù; số ngày tại ngoại đến ngày được xin lỗi oan sai); Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút và các thiệt hại khác ( thu nhập thực tế bị mất, bị thiệt hại; thiệt hại về tinh thần cho thân nhân; chi phí khiếu kiện kêu oan, thuốc men khám chữa bệnh…)

Cao Hồng