Màn ảnh châu Á vừa chứng kiến một cơn sốt điện ảnh phải nói là tăng nhiệt nhất trong khoảng dăm năm trở lại đây. Đó chính là cơn sốt "Hậu duệ mặt trời"- một bộ phim truyền hình Hàn Quốc ăn khách, làm chao đảo thị trường phim nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam. 

Vậy cơn sốt này có căn nguyên từ đâu, và làm thế nào một nền điện ảnh có thể tạo ra được những cơn "dư chấn" mạnh mẽ mà nhiều nhà làm phim thèm muốn đến vậy? Liệu có công thức nào cho một cơn sốt, để điện ảnh một đất nước có thể làm tốt vai trò quảng bá văn hóa của đất nước đó, tạo ra những ảnh hưởng to lớn, chỉ sau một bộ phim?

Nhiệt độ của cơn sốt

"Hậu duệ mặt trời" có lẽ là từ khóa nóng nhất, được tìm kiếm kinh khủng nhất trên mạng xã hội những ngày vừa qua. Nếu bạn là cư dân của mạng xã hội, chắc chắn bạn phải cảm được sức nóng của "mặt trời", chỉ qua những cú click chuột. Người ta bàn về nội dung bộ phim, về các diễn viên thủ vai chính đẹp trai đẹp gái lại tài năng nổi tiếng.

Các trào lưu ăn theo như ghép ảnh cũng tràn lan mạng xã hội. Ngoài đời, các sản phẩm ăn theo bộ phim, như mũ, áo rằn ri, khăn, màu son, kiểu tóc của nhân vật chính cũng được giới trẻ mộ điệu lùng mua sắm. Một hiệu ứng mà nhà làm phim nào cũng thèm muốn.

Hai ngôi sao của điện ảnh Hàn được yêu thích nhất tại châu Á.

Theo số liệu của một công ty nghiên cứu ở Hàn Quốc, rating "Hậu duệ mặt trời" đã đạt tới 33% dân số Hàn Quốc, khi phim chiếu tới tập 12. Đây là một con số kỷ lục và bộ phim được xem là "bom tấn khủng nhất" của nước này, trong vòng 5 năm trở lại đây. Không chỉ làm mưa làm gió tại đất nước nơi sinh ra "Hậu duệ mặt trời", bộ phim còn gây choáng váng khán giả ở các nước láng giềng, như Thái Lan, Việt Nam, Nhật, và đặc biệt là Trung Quốc.

Người Trung Quốc mua bản quyền phim này để phát sóng trực tuyến trên một trang chuyên phim trực tuyến, song song thời điểm Hàn Quốc phát sóng bộ phim trên truyền hình và kết quả là "Hậu duệ mặt trời" đã chạm mốc 1 tỷ lượt xem sau khi phát trực tuyến đến tập thứ 8.

Cơ quan quản lý Trung Quốc thậm chí còn cảnh báo, bộ phim này có nguy cơ phá hoại hạnh phúc của các cặp đôi. Họ còn thống kê được nhiều cặp đôi đã lục đục, nhiều vụ đánh ghen đã xảy ra sau khi xem phim, vì người trong cuộc quá mê các nhân vật trong phim như Yoo Shi Jin (Song Joong Ki đóng), và Kang Mo Young (Song Hye Kyo đóng)…

Tại Nhật, "Hậu duệ mặt trời" gây bão đã đành, nó còn được các nhà phê bình đánh giá là "làm sống lại làn sóng Hàn Quốc đang "chết". 100.000USD, tương đương với 2,2 tỷ VND là tiền bản quyền người Nhật trả cho 1 tập phim để được quyền phát sóng tại nước này.

Nhà sản xuất riêng bán bản quyền cho người Nhật đã thu về 2 tỉ won, tương đương hơn 35 tỉ VND, con số chẳng khiêm tốn chút nào. Thậm chí, đây là bộ phim có tiền bản quyền sang nhượng lớn nhất tại Nhật trong 5 năm trở lại đây. Không chỉ "phát sốt" tại Hàn Quốc, bộ phim đến giờ này đã bán bản quyền cho 27 nước và đều có một lượng rating cực lớn tại các nước nó mang cơn sốt đến.

Tại Việt Nam, HTV2 đã nhanh tay mua được bản quyền phát sóng "Hậu duệ mặt trời". Dù không tiết lộ số tiền bỏ ra để mua, nhưng theo đồn đoán, kênh này cũng phải rất chịu chi, chịu chơi, mới có thể sở hữu bản quyền của bộ phim đang nóng sốt khắp châu Á này. Và dù cho cư dân mạng phần lớn đã được thưởng thức bộ phim ít nhiều trên các kênh phim trực tuyến rồi, nhưng ước đoán lượng người xem truyền hình cũng không hề nhỏ. Thậm chí, việc xem trực tuyến trên mạng còn kích thích người xem theo dõi truyền hình nhiều hơn.

Những "hậu duệ" tài năng

Năm ngoái, tại Việt Nam, bộ phim của Vitor Vũ "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" cũng tạo được một cơn sốt kỷ lục, sau 2 ngày ra rạp thu về 5 tỷ đồng. Hiệu ứng "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" dĩ nhiên chưa đến mức toàn khu vực, nhưng ở trong nước, nó là một cơn sốt đáng thèm muốn của nhà làm phim, đáng tự hào của nền điện ảnh còn nhiều khó khăn, yếu kém như điện ảnh Việt.

“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, một phim Việt gây sốt năm ngoái.

Phân tích từ câu chuyện "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh", rất nhiều chuyên gia điện ảnh đã nhận định, Victor Vũ làm nên chuyện bởi các yếu tố sau. Thứ nhất, kịch bản phim được bắt nguồn từ một cuốn sách ăn khách của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Thứ hai là khâu chọn diễn viên, dù không có những ngôi sao lớn, nhưng cách chọn diễn viên nhí lạ, đặc biệt khiến cho khán giả thích thú.

Nhưng yếu tố quan trọng bậc nhất để bộ phim trở thành một đặc sản, đấy là những thước phim đẹp như cổ tích được đạo diễn kỳ công chọn lựa, sáng tạo. Những thước phim đẹp đến mức không có thật tạo ra hiệu ứng mạnh, phù hợp với đề tài phim làm về tuổi trẻ, tuổi thiếu thời. Một thứ điện ảnh đánh thức chút gì đó như ước mơ, như khát vọng, như cái gì trong thế giới tinh thần còn thiếu, hoặc nghèo nàn mà khán giả hôm nay đang tìm kiếm.

Tiếp đến nữa là công tác truyền thông. Victor Vũ rất giỏi trong truyền thông. Anh biết lựa thời điểm, tung trailer hay rò rỉ thông tin một cách chuyên nghiệp, tạo ra sự thu hút đặc biệt với khán giả. Tất nhiên còn nhiều ý kiến, nhưng tựu trung, đạo diễn là một người nắm bắt tâm lý người xem cực kỳ giỏi. Anh ta đã tạo ra một sản phẩm đánh trúng tâm lý chờ đợi của người xem, và biết cách tăng nhiệt cho cơn sốt lúc đầu mới chỉ là triệu chứng. Và khán giả điên cuồng, hồi hộp.

Tuy nhiên, Victor Vũ với "Tôi thấy Hoa vàng trên cỏ xanh" cũng chưa thực sự làm nên một công thức nào đó cho điện ảnh ăn khách. Yếu tố ngẫu nhiên, ăn may cũng hơi nhiều. Điều này lý giải cơn sốt tăng nhiệt nhanh nhưng hạ nhiệt cũng nhanh.

Quay lại cơn sốt "Hậu duệ mặt trời", có thể thấy, các nhà làm phim đã có một chủ đích rõ ràng. Tham vọng gây sốt cho khán giả thể hiện ngay từ khâu đầu tiên. Về diễn viên, họ đã lựa chọn hai gương mặt diễn viên chính ăn khách bậc nhất ở Hàn Quốc và ở châu Á. 

Hai diễn viên tên tuổi hàng đầu của Hàn Quốc Song Joong Ki và Song Hye Kyo quả nhiên đã tạo ra một cơn thôi miên với khán giả, qua những vai diễn của mình. "Quân nhân quốc dân" là mỹ từ khán giả khắp Châu Á dành cho  Song Joong Ki. Vai diễn quân nhân của anh này đã làm rung rinh hàng triệu con tim khán giả.

Còn nữ diễn viên xinh đẹp Song Hye Kyo vốn đã quen thuộc với khán giả châu Á từ lâu. Vai nữ bác sĩ trong phim đưa cô lên top đầu những nữ diễn viên được quan tâm nhất hiện nay. Như vậy, yếu tố "ngôi sao" đã được đạo diễn áp dụng triệt để trong bộ phim. Bên cạnh đó là một con số đầu tư khổng lồ: 13 tỉ won, tương đương gần 11 triệu USD là chi phí sản xuất bộ phim. Bộ phim là sản phẩm hợp tác của Hàn Quốc và nhà đầu tư Trung Quốc.

“Hậu duệ mặt trời”, cơn sốt chưa hạ nhiệt.

Một công ty Trung Quốc đã quyết định bỏ tiền vào bộ phim, một khoản không nhỏ, chỉ để được đồng thời có bản quyền phát sóng trực tuyến bộ phim, song song với thời điểm bộ phim được phát sóng trên truyền hình Hàn Quốc. Cái gật đầu của nhà sản xuất Hàn Quốc cho thấy độ nhạy của họ trong truyền thông. Họ hiểu rằng Trung Quốc là một thị trường lớn.

Một khi phim của họ song song được phát sóng ở 2 quốc gia, thì một hiệu ứng lan truyền sẽ mạnh mẽ gấp nhiều lần. Họ không phải mất tiền, mất thời gian quảng bá. Chiến lược của nhà sản xuất khôn ngoan ở chỗ, họ không bưng kín thông tin như nhiều nhà sản xuất khác. Họ cũng không sợ việc phát sóng trực tuyến sẽ ảnh hưởng đến chuyện bán bản quyền của họ. Vì trên thực tế, trải nghiệm xem phim trên mạng và xem phim trên sóng truyền hình rất khác nhau.

Người xem phim trực tuyến, nếu thấy hay, có xu hướng xem lại trên truyền hình, vì màn ảnh truyền hình cho người ta cảm giác thật hơn, thú vị hơn. Sự khôn ngoan này đã giúp nhà sản xuất tiết kiệm được chi phí PR mà hiệu ứng lan truyền vẫn đạt tốc độ chóng mặt. Bên cạnh đó, không thể không kể đến tài năng của đạo diễn. Ông này đã kể một câu chuyện tình xuyên suốt bộ phim với một cách độc đáo.

Trong rất nhiều bộ phim truyền hình Hàn Quốc trước đó, có thể nói là hình ảnh quân nhân hay y tá rất ít. Một bộ phim về đề tài thời chiến, phải nói là đề tài lạ. Đạo diễn đã chủ tâm khai thác sự lạ này một cách triệt để nhất có thể. Nhất là khi ông có trong tay hai diễn viên hot số 1 ở Hàn Quốc và châu Á, những người giúp cho mọi sáng tạo của ông đạt đến tầm cỡ mong muốn.

Như vậy, muốn có "Hậu duệ mặt trời" phải có những "hậu duệ" tài năng, những người biết đan dệt mọi yếu tố số 1 trở thành bộ phim số 1. Và cơn sốt là hệ lụy, hay thành quả tất yếu của sản phẩm. Sau khi cơn sốt xảy ra, một vài đạo diễn trong nước phát biểu ý rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể làm những phim hay như "Hậu duệ mặt trời". Điều này cũng có thể tin chứ.

Việt Nam đang có những đạo diễn giỏi, trẻ trung, cập nhật các xu hướng làm phim mới của thế giới. Vấn đề là họ có khả năng kết hợp, nhào trộn các yếu tố làm phim ra sao để tạo nên một sản phẩm gây sốt. "Hậu duệ mặt trời" hoàn toàn có thể là một bài học đối với các đạo diễn Việt Nam, làm sao để có nhiều sản phẩm phim Việt biết cách "tăng nhiệt" cho khán giả trong tương lai gần.

Thu Phong