Nghị quyết số 28-NQ/TW về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” khẳng định tiếp tục thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó đặc biệt nhấn mạnh công tác chính trị tư tưởng, văn hóa. Đây cũng là một trong những nội dung được đề ra trong Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011).

Trong số các giải pháp chủ yếu để thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, Nghị quyết Trung ương 8 (Khoá XI) đã xác định những lĩnh vực thuộc về lĩnh vực tư tưởng - chính trị. Đó là tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; đổi mới nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, tạo sự thống nhất về nhận thức, tư tưởng và hành động; nâng cao ý thức trách nhiệm thường xuyên đối với nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc trong toàn Đảng, toàn dân. Chủ động đấu tranh với các âm mưu, hoạt động "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực tư tưởng, phản bác các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc, vu cáo của các thế lực thù địch. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố, tăng cường sự đoàn kết trong Đảng ở mọi cấp mọi ngành. Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá XI) gắn với thực hiện Chỉ thị 03, tăng cường phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tiếp tục khôi phục, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước… Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tăng cường giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống văn hóa, lịch sử của dân tộc, nhất là cho thế hệ trẻ.

Trong quá trình xây dựng, phát triển, lực lượng CAND dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện của Đảng đã đặc biệt chú trọng quan tâm đến công tác cán bộ, công tác chính trị, tư tưởng, xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng (XDLL). Đây là nội dung trọng tâm, xuyên suốt gần 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng CAND. Công tác XDLL CAND đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng, góp phần đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ CAND vững vàng về chính trị và nghiệp vụ, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân, có phẩm chất, trình độ nghiệp vụ sắc bén, ý thức tổ chức kỷ luật cao, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội đặt ra rất nặng nề, đòi hỏi không ngừng đổi mới, hoàn thiện hệ thống lý luận và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công an về chính trị, tư tưởng, trình độ nghiệp vụ, xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng một cách hiệu quả, khoa học. Thực tiễn đó đòi hỏi lực lượng CAND cần phải có cơ sở đào tạo chuyên biệt, tập trung, chuyên sâu và quy mô về công tác chính trị tư tưởng, công tác XDLL, góp phần quan trọng xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại. Vì vậy, việc thành lập Học viện Chính trị CAND là yêu cầu hết sức cấp thiết, là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực quan trọng cho toàn lực lượng CAND, chuyên sâu về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, công tác xây XDLL, xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước trong CAND, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.

Học viện Chính trị CAND xây dựng trên cơ sở vật chất, địa điểm Trường Bồi dưỡng nghiệp vụ.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và các cấp có thẩm quyền, Đại tướng Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an đã thành lập Ban chỉ đạo xây dựng Đề án Học viện Chính trị CAND. Dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy CATW, Bộ Công an, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp, tâm huyết của đồng chí Bộ trưởng Trần Đại Quang, Ban chỉ đạo đã tiến hành xây dựng đề án, khảo sát, thu thập thông tin, tư liệu liên quan, tập trung trên 3 lĩnh vực: mô hình tổ chức và chức năng, nhiệm vụ; nội dung ngành nghề và chương trình đào tạo, công tác tuyển dụng, đào tạo cán bộ quản lý, giảng viên; địa điểm và cơ sở vật chất, kỹ thuật để xây dựng Học viện. Ban Chỉ đạo đề án đã rà soát lại quy mô, tổ chức theo đúng tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, xây dựng và hoàn thiện tổng thể đề án xây dựng Học viện, căn cứ yêu cầu đặt ra và tham khảo kinh nghiệm của các cơ sở đào tạo chính trị trong nước. Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát đúng lộ trình, kế hoạch, đề án được các cơ quan chức năng xem xét, thẩm định chặt chẽ, khoa học. Vì thế, Học viện đã hình thành cơ bản những nét tổng thể lớn. Ngày 1/3/2014, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 315/QĐ-TTg về việc thành lập Học viện Chính trị CAND.

Học viện Chính trị CAND là cơ sở giáo dục đại học công lập, trực thuộc Bộ Công an, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Học viện đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ trưởng Bộ Công an. Học viện Chính trị CAND có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có trình độ đại học, sau đại học, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy của lực lượng tham mưu, XDLL CAND; đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ Công an; đào tạo, bồi dưỡng các hệ chức danh lãnh đạo, chỉ huy khác và hợp tác quốc tế về giáo dục, đào tạo theo kế hoạch của Bộ Công an; là trung tâm nghiên cứu khoa học của lực lượng CAND. Quy mô đào tạo giai đoạn đầu khoảng 2.000 học viên. Cơ cấu tổ chức Học viện bao gồm nhiều khoa, bộ môn chuyên ngành, trong đó có các khoa, bộ môn đặc thù như: Khoa Triết học và Chủ nghĩa xã hội khoa học; Khoa Kinh tế Chính trị; Khoa Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Tư tưởng Hồ Chí Minh; Khoa Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước; Khoa Tham mưu Bảo vệ an ninh, trật tự… 

Nhận thức rõ yêu cầu công tác trước Đảng, Nhà nước, trước Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, Học viện Chính trị CAND xây dựng đội ngũ nhân lực với bốn nguồn chính. Thứ nhất, kế thừa trên cơ sở vật chất, địa điểm và nhân lực của Trường Bồi dưỡng nghiệp vụ CAND (T41). Đây là ngôi trường có bề dày đào tạo, bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ cho cán bộ Công an qua các giai đoạn lịch sử. Nhiều học viên học tập, rèn luyện trở về miền Nam chiến đấu, công tác và đã trưởng thành, có đồng chí là Anh hùng LLVTND như chị Nguyễn Thị Minh Hiền, học viên lớp E52; đồng chí K'Sor Phước, học viên lớp E52, nay là Ủy viên TW Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đồng chí Trương Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TAND tối cao; đồng chí Trung tướng Bùi Quang Bền, học viên khóa E51, nay là Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an… Truyền thống quý báu đó là điểm tựa quan trọng cho sự tiếp nối, phát triển của Học viện Chính trị CAND hôm nay và trong tương lai. Thứ hai, theo chức năng, nhiệm vụ quy định, Học viện từng bước mở rộng quy mô, tổ chức, quy tụ đội ngũ tướng lĩnh, nhà khoa học trong CAND. Thứ ba, Học viện tập hợp đội ngũ cán bộ, chuyên gia lý luận của Đảng, Nhà nước trong các lĩnh vực thuộc hệ thống chính trị, đáng chú ý là đội ngũ cán bộ giảng dạy lý luận trong các trường CAND. Thứ tư, Học viện cũng mở rộng đón nhận các trí thức trẻ có phẩm chất, năng lực trình độ để bổ sung, tiếp sức cho Học viện. Nguồn cán bộ, giảng viên trẻ này sẽ là động lực phát triển lâu dài của Học viện.

Việc thành lập Học viện Chính trị CAND thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng CAND, sự quan tâm, ủng hộ của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan hữu quan, là bước ngoặt quan trọng trong công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đáp ứng mục tiêu chuẩn hoá và nâng cao trình độ lý luận chính trị, nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ CAND, góp phần xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đảm bảo an ninh, trật tự trước mắt và lâu dài. Đó là kết quả của sự nỗ lực, tập trung trí lực của Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ Công an, Tổng cục XDLL CAND và các đơn vị chức năng, đặc biệt là sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp, tâm huyết của Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang. Học viện ra đời tuy còn non trẻ nhưng thể hiện vị trí quan trọng trong công tác giáo dục, đào tạo của lực lượng CAND cũng như vị trí, vai trò đối với hệ thống giáo dục quốc dân. Vị trí, vai trò đó cũng đặt ra trọng trách nặng nề, đòi hỏi sự phấn đấu, nỗ lực xây dựng Học viện với quy mô, tầm vóc, vị thế mới trong tương lai. Học viện rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp có thẩm quyền cũng như sự quan tâm, ủng hộ của các học viện, trường đào tạo trong và ngoài lực lượng CAND.

Được Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an tin tưởng giao phó, trên cương vị Giám đốc, tôi cùng tập thể Đảng ủy, Ban Giám đốc, cán bộ, nhân viên, học viên Học viện nêu cao ý thức trách nhiệm cá nhân, phát huy tinh thần đoàn kết, trí tuệ và sức lực, khắc phục các khó khăn, xây dựng Học viện thành trung tâm đào tạo uy tín, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực CAND giai đoạn mới và xu thế phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo nước ta trong thời gian tới

T.G.L.