Cách đây 70 năm, ngày 21-2-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các tổ chức Công an trong cả nước thành lập Việt Nam Công an vụ.

Ngày 18-4-1946, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ra Nghị định số 121/NĐ quy định về tổ chức Việt Nam Công an vụ từ Trung ương đến địa phương gồm 3 cấp; trong mỗi cấp, từ Nha Công an Việt Nam đến Sở Công an Kỳ, các Ty Công an đều có tổ chức Văn phòng làm nhiệm vụ tham mưu, phục vụ trực tiếp cho các cấp lãnh đạo, chỉ huy. 

Ngày 9-12-1999, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số 799/1999/QĐ-BCA(TCIII) xác định ngày 18-4-1946 là ngày truyền thống của lực lượng Tham mưu CAND Việt Nam.

Cùng với lực lượng Tham mưu CAND, năm 1981, lực lượng Tham mưu CSND được thành lập theo Nghị định 250/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) và các quyết định của Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) với hệ thống tổ chức thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Theo đó, ở Tổng cục Cảnh sát có Cục Tham mưu Cảnh sát và các Phòng Tham mưu của các đơn vị thuộc Tổng cục; ở địa phương có Phòng Tham mưu thuộc Ban chỉ huy Cảnh sát Công an các tỉnh, thành phố. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên của lực lượng Công an xác định có một đơn vị chuyên trách để tham mưu cho Bộ, Tổng cục Cảnh sát lãnh đạo, chỉ huy đối với công tác Cảnh sát thống nhất từ Trung ương đến cơ sở. 

Trải qua nhiều thay đổi, thực hiện Nghị định 106/NĐ-CP ngày 17-11-2014 của Chính phủ về mô hình tổ chức mới của Bộ Công an, năm 2014, Cục Tham mưu Cảnh sát được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị tham mưu trước đây là: C42, C62 và C56.

Trải qua 35 năm công tác, xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Tham mưu CSND đã bám sát nhiệm vụ chính trị và chỉ đạo của Đảng uỷ Công an Trung ương và Lãnh đạo Bộ, Đảng ủy và lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát kịp thời tham mưu, đề xuất Tổng cục, Bộ Công an nhiều chủ trương, kế hoạch công tác lớn; giúp lãnh đạo Tổng cục điều hành, chỉ đạo, phối hợp các đơn vị nghiệp vụ thực hiện có hiệu quả các mặt công tác theo chương trình, kế hoạch đã đề ra; đề xuất nhiều vấn đề quan trọng trong chỉ huy, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ và lãnh đạo Tổng cục, góp phần giúp Bộ, Tổng cục hoạch định các định hướng lớn về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm TTATXH trong tình hình mới.

Cục Tham mưu Cảnh sát triển khai công tác năm 2016.

Trước hết, làm tốt chức năng tham mưu cho cấp trên đề xuất Đảng, Nhà nước nhiều vấn đề có tính chất cơ bản, chiến lược, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, đảm bảo TTATXH. Nổi bật là đã tham mưu với Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 26-3-2008 của Ban Bí thư về Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới; Chỉ thị 48-CT/TW, ngày 22-10-2010 của Bộ Chính trị về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. 

Tham mưu với Chính phủ đổi mới các chính sách xã hội, đảm bảo ANTT, phòng chống tệ nạn xã hội; thành lập Ban chỉ đạo về phòng, chống tội phạm của Chính phủ và tại UBND các cấp; ban hành Nghị quyết số 09/CP, Chương trình Quốc gia phòng, chống tội phạm; Chương trình Quốc gia phòng, chống ma tuý; Chương trình hành động phòng, chống mua bán người; các Chương trình phối hợp, Nghị quyết liên tịch giữa Bộ Công an với các bộ, ngành trong công tác phòng, chống tội phạm; phòng, chống ma tuý.

Tham mưu và phối hợp tham gia xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật nhằm thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và giữ gìn TTATXH, thực hiện cải cách tư pháp, cải cách hành chính, điển hình như: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng, chống ma túy; Luật Phòng, chống mua bán người, Luật Cư trú, Luật Căn cước công dân… 

Hiện nay, đang chủ trì tham mưu xây dựng Luật Phòng, chống tội phạm có tổ chức; Luật Truy nã tội phạm; Luật Bảo đảm trật tự an toàn xã hội, làm cơ sở pháp lý bảo đảm cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và giữ gìn TTATXH trong tình hình và điều kiện mới. 

Tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án 30 của Chính phủ đơn giản hóa thủ tục hành chính giai đoạn 2007-2010 và Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020, qua đó, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Tập trung nghiên cứu, tham mưu cho Bộ, Tổng cục chỉ đạo đổi mới các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản của lực lượng Cảnh sát; theo dõi, chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn thực hiện và định kỳ sơ kết, tổng kết chuyên đề nghiệp vụ cơ bản của lực lượng CSND. 

Đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định 151/TTg ban hành Quy chế áp dụng biện pháp công tác nghiệp vụ trong phòng, chống tội phạm và giữ gìn TTATXH của lực lượng CSND; các chỉ thị, thông tư của Bộ Công an nhằm tạo chuyển biến tích cực các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản của toàn lực lượng.

Bên cạnh đó, đã làm tốt công tác tham mưu tác chiến; nghiên cứu, đề xuất giúp Bộ chỉ đạo giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc nổi lên về tội phạm và trật tự xã hội trên các tuyến và địa bàn trọng điểm. Thường xuyên đổi mới, cải tiến, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tiếp nhận, xử lý thông tin, nắm tình hình, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình có liên quan. 

Chủ động nghiên cứu, đề xuất lãnh đạo Tổng cục, lãnh đạo Bộ đề ra các chủ trương, mệnh lệnh, kế hoạch, chỉ đạo kịp thời các mặt công tác phòng, chống tội phạm và giữ gìn TTATXH, nhất là triển khai các cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm nổi lên trong từng thời gian, từng lĩnh vực, địa bàn đối tượng… nhằm đảm bảo ANTT, bảo vệ an toàn tuyệt đối các dịp lễ, Tết, các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại quan trọng của đất nước, phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại của đất nước.

Ngoài ra, thực hiện tốt chức năng tham mưu cho Bộ trong công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế thuộc lĩnh vực công tác của lực lượng Cảnh sát. Tham gia xây dựng, ký kết và triển khai thực hiện các Hiệp định, Nghị định thư, thoả thuận hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm; tham mưu cho lãnh đạo Bộ tổ chức thành công nhiều hội nghị quốc tế quan trọng; ký kết, tiếp nhận, điều hành thực hiện nhiều dự án tài trợ của Cảnh sát các nước và các tổ chức quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh của lực lượng Cảnh sát Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế. 

Tăng cường và đổi mới công tác nghiên cứu khoa học, nghiên cứu lý luận; thông tin lý luận pháp luật, nghiệp vụ trên Tạp chí Cảnh sát phòng, chống tội phạm và trang thông tin điện tử trên Internet về phòng, chống tội phạm. Tổ chức ứng dụng tin học phục vụ có hiệu quả công tác chỉ huy, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và chế độ báo cáo, thống kê trong lực lượng CAND. Tổ chức thực hiện nghiêm túc công tác trực ban chiến đấu, tiếp nhận, xử lý thông tin, đảm bảo thường trực 24/24h, phục vụ công tác chỉ huy, chỉ đạo.

Với những công lao, thành tích trong thời gian qua, Cục Tham mưu Cảnh sát đã được tặng 1 Huân chương Chiến công; 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì và hạng ba cùng nhiều Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ và Cơ quan ngang Bộ. Đảng bộ Cục Tham mưu Cảnh sát liên tục được Đảng uỷ Công an Trung ương công nhận là Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, được Đảng ủy Công an Trung ương tặng Cờ Thi đua xuất sắc 5 năm (1995-1999). Cục Tham mưu liên tục trong các năm 1999-2002 và từ 2005-2010, 2011, 2012, 2013, 2015 được nhận Cờ đơn vị thi đua xuất sắc do Bộ Công an tặng.

Với truyền thống 70 năm xây dựng, công tác, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Tham mưu Cảnh sát nguyện tiếp nối những chiến công và thành tích vẻ vang, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, giúp Đảng ủy - lãnh đạo Tổng cục chỉ đạo, điều hành toàn lực lượng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm TTATXH, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Thiếu tướng, TS. Phạm Văn Các Cục trưởng Cục Tham mưu Cảnh sát