Cách đây 40 năm, lúc 5h30 ngày 9/4/1975, quân giải phóng mở màn trận đánh vào “cánh cửa thép” ở phía đông Sài Gòn của địch ở Xuân Lộc và sau 12 ngày chiến đấu quyết liệt (ngày 21/4/1975) quân giải phóng đã đập tan “cánh cửa thép Xuân Lộc” tiến vào thị xã Long Khánh (Đồng Nai), mở toang cánh cửa tiến về giải phóng Sài Gòn.

Trong chiến thắng vang dội đó, lực lượng An ninh (LLAN) các tỉnh: Biên Hòa, Bà Rịa - Long Khánh, Tân Phú (gọi chung là Đồng Nai) đã có nhiều nỗ lực trong công tác đảm bảo AN trước và trong trận quyết chiến đó góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng.

Trước đó (mùa khô 1974-1975), LLAN các huyện: Xuân Lộc, Cao Su và thị xã Long Khánh với nhiệm vụ “căng kéo, kìm chân địch trong đô thị, thị xã, thị trấn, hỗ trợ cho ba mũi tấn công vây ép địch và giải phóng các ấp vùng ven”  liên tục tấn công vào các điểm trụ của bọn tình báo, cảnh sát, bắt, diệt nhiều đối tượng ác ôn, bóc gỡ nhiều mạng lưới gián điệp.

Trong những trận đánh của LLAN, các trận đánh của AN thị xã Long Khánh tiêu biểu cho sự mưu trí, dũng cảm, quyết tâm vượt qua mọi hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của người chiến sĩ AN. Mặc dù địch tăng cường tuần tra, khám xét gắt gao các ngả đường ra vào thị xã, lục giỏ, túi xách của những người đi đường, nhất là chị em phụ nữ; trong các quán ăn mà bọn chúng thường ăn uống, nhậu nhẹt, các gầm bàn, gầm ghế được chúng lục soát kỹ lưỡng. Thế nhưng lúc 21h15 ngày 13/12/1974, AN thị xã Long Khánh vẫn cài mìn đánh địch ở  quán Hoàng Diệu – nơi bọn thám sát của sư đoàn 18 ngụy tụ tập ăn nhậu, tiêu diệt 33 tên (có 1 tên trung úy).

Sau trận đánh, nhân dân thị xã Long Khánh rất hoan nghênh tinh thần dũng cảm, gan dạ của lực lượng giải phóng: “Ngay trước cổng đồn trong thị xã mà Việt cộng còn dám đánh, thì không nơi nào mà Việt cộng không đánh được”.

Một trận đánh khác, ngày 7/1/1975, đặt mìn hẹn giờ đánh địch ở quán Ngọc Hương – nơi cảnh sát đặc biệt, tâm lý chiến, tình báo tiểu khu Long Khánh và cảnh sát dã chiến của địch thường đến ăn nhậu; tiêu diệt 1 tên quận phó quận Xuân Lộc và 40 cảnh sát dã chiến, cảnh sát đặc biệt…

Lực lượng An ninh Bà Rịa - Long Khánh đánh chiếm Ty Cảnh sát ngụy.

Những ngày cuối tháng 3 đầu tháng 4/1975, LLAN cùng các lực lượng cách mạng lần lượt bức hàng, bức rút, chiếm lĩnh và làm chủ các đồn: Bảo Vinh A, Bảo Vinh B, Suối Chồn và Bình Lộc, giải phóng hoàn toàn các xã, ấp vùng ven. Trong thời gian từ ngày 11/3 đến 15/4/1975, LLAN từ xã đến huyện của Xuân Lộc, Cao Su và thị xã Long Khánh tiếp tục tổ chức nhiều trận đánh địch, tiêu diệt 72 tên là lính biệt kích-thám sát, cảnh sát đặc biệt, cảnh sát dã chiến, tình báo tiểu khu… bắn bị thương 20 tên khác.

Cùng thời gian trên, LLAN bắt khai thác 13 tên tề điệp ngầm và làm tan rã hầu hết bọn tề ấp, tề xã ở vùng ven thị xã Long Khánh, huyện Cao Su và quốc lộ 1. Những chiến công trên không chỉ tiêu hao, triệt tiêu sức mạnh quân sự của địch ở “cánh cửa thép Xuân Lộc”; mà còn tạo địa bàn, chuẩn bị chiến trường để các cánh quân chủ lực đứng chân, mở những trận đánh chiến lược ở cửa ngõ phía Đông-Đông Bắc Sài Gòn của địch.

Trước khi chiến dịch Xuân Lộc mở màn, để chủ động tấn công và truy kích địch chạy trốn, trà trộn trong nhân dân; cũng như đảm bảo AN trên địa bàn, ngày 29/3/1975, Ban AN tỉnh Bà Rịa - Long Khánh chỉ đạo AN các huyện và thị xã Long Khánh tăng cường lực lượng ở các điểm chốt, dự đoán những nơi địch có thể rút bỏ, chạy trốn hoặc co cụm, trà trộn trong dân để bắt, diệt cho được những đối tượng quan trọng, ác ôn. Nhân lúc địch hoang mang, dao động, sử dụng lực lượng bí mật đánh sâu vào những nơi co cụm của địch, nhưng không được chủ quan bộc lộ lực lượng, cơ sở nào có điều kiện đi sâu vào lòng địch thì tạo điều kiện để tiếp tục công tác. Mặt khác khẩn trương đấu tranh, giáo dục số bị bắt để phục vụ truy kích, thu giữ tài liệu, bóc gỡ mạng lưới bí mật của địch và sử dụng chúng kêu gọi bọn còn lại ra đầu hàng, đầu thú…

Thực hiện chỉ đạo trên, các chiến sĩ điệp báo của Ban AN tỉnh Bà Rịa - Long Khánh nằm trong lòng địch đảm nhận nhiệm vụ trinh sát nắm tình hình địch; tác động làm tan rã về tư tưởng, làm nhụt nhuệ khí chiến đấu của binh lính và sĩ quan ngụy. Từ nhiều nguồn, LLAN tỉnh Bà Rịa - Long Khánh nắm được nguồn tin “tinh thần binh lính, tề, dân vệ của địch ở thị xã Long Khánh rất hoang mang dao động”…

Sau khi ta giải phóng chi khu Lộc Ninh (Lộ 3), chi khu Bình Khánh (lộ 1) và yếu khu Gia Ray ngày 19/3/1975 làm cho địch ở thị xã Long Khánh càng hoang mang, dao động. Trong lúc đó AN tỉnh Bà Rịa - Long Khánh nắm được nguồn tin: “Ty cảnh sát ra lệnh cho các cấp cảnh sát phải chuẩn bị mỗi tên 2 lít xăng để nhanh chóng đốt bỏ tài liệu khi quân giải phóng tấn công và rút chạy đến điểm tập trung ga xe lửa”.

Tiếp đó, lực lượng An ninh tỉnh Bà Rịa - Long Khánh lại nắm được nguồn tin “Ngày 29/3/1975, bọn chỉ huy vùng 3 chiến thuật, sư đoàn 18 ngụy và tiểu khu Long Khánh triệu tập tất cả binh sĩ từ trung sĩ trở lên để họp khẩn cấp bàn kế hoạch phòng thủ cũng như dự định kế hoạch rút chạy nêu bị quân giải phóng tấn công mạnh, không chống cự nổi” và “gấp rút thành lập một tiểu đoàn biệt kích-thám sát để bung ra vùng ven phục kích, dò la tin tức…”.

Những tin tức tình báo AN tỉnh Bà Rịa - Long Khánh nắm được, cung cấp có giá trị thực tế rất cao, giúp các cấp lãnh đạo chủ động có kế hoạch và đối sách đúng để đấu tranh với địch.

Khi hỏa lực của bộ đội chủ lực giội lên chi khu quân sự Xuân Lộc, tiểu khu Long Khánh và các mục tiêu khác của địch; LLAN các huyện: Xuân Lộc, Cao Su và thị xã Long Khánh đã sát cánh chiến đấu, tấn công vào các mục tiêu đã định: dinh tỉnh trưởng, khu cố vấn Mỹ, Ty Cảnh sát, trụ sở tình báo CIA Mỹ…

Các cơ sở điệp báo của Ban AN tỉnh Bà Rịa-Long Khánh được lệnh bám sát diễn biến tình hình của địch, kịp thời cung cấp tin tình báo cho Ban chỉ huy chiến dịch. LLAN thị xã Long Khánh huy động mọi lực lượng vào phục vụ chiến dịch: dẫn đường cho bộ binh và xe tăng của bộ đội chủ lực, phối hợp đánh chiếm các mục tiêu quân sự, vận động quần chúng nổi dậy, giải phóng xã, ấp, hướng dẫn nhân dân sơ tán khỏi vùng chiến sự…

Ngay sau khi Xuân Lộc - Long Khánh được giải phóng, LLAN thị xã Long Khánh, huyện Xuân Lộc và huyện Cao Su nhanh chóng chiếm lĩnh các mục tiêu được giao, thu giữ hồ sơ, tài liệu của địch, vận động nhân dân thu gom, giao nộp vũ khí địch vứt bỏ lại; truy bắt những tên ác ôn còn lẩn trốn… để ổn định tình hình AN vùng mới giải phóng.

Minh Thu