Những bước đi mở đường

Từ những năm 1950, lực lượng Công an đã bắt đầu những bước đi mở đường, đặt nền móng cho sự phát triển vững chắc cho công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế CAND, góp phần triển khai hiệu quả đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước trong từng giai đoạn lịch sử của cách mạng Việt Nam. Công tác đối ngoại CAND đã tranh thủ được sự hỗ trợ, ủng hộ về chuyên môn nghiệp vụ, kỹ thuật… của lực lượng Công an, nội vụ các nước XHCN để xây dựng lực lượng CAND mạnh về chuyên môn và tinh thông nghiệp vụ, góp phần vào chiến thắng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc ta.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Thành cùng các đại biểu dự Hội nghị tổng kết công tác năm 2018 và triển khai công tác năm 2019 của Cục Đối ngoại.

Đến những năm 1980, đất nước ta bước vào giai đoạn khó khăn vừa phải bảo vệ vững chắc nền độc lập của Tổ quốc, vừa xây dựng CNXH trong bối cảnh chịu hậu quả chiến tranh nặng nề, các thế lực thù địch bao vây chống phá quyết liệt. Công tác đối ngoại CAND có những bước phát triển mạnh mẽ; duy trì hợp tác với các nước láng giềng, bạn bè truyền thống; phá thế bao vây, cô lập của các thế lực thù địch và thiết lập, thúc đẩy quan hệ với các quốc gia, các tổ chức quốc tế.

Trong bối cảnh đó, việc thành lập cơ quan chuyên trách làm công tác đối ngoại của Bộ Công an là đòi hỏi cấp thiết. Trên cơ sở Phòng Đối ngoại thuộc Văn phòng Bộ Công an (Phòng PC7 - quan hệ hợp tác với Lào và Phòng PC9 - quan hệ hợp tác với Campuchia), Đảng ủy CATW và lãnh đạo Bộ Công an đã ra Quyết định thành lập Cục Quan hệ Quốc tế vào ngày 18-6-1981.

Xây dựng và trưởng thành

Trong giai đoạn 1981-1991, Cục Đối ngoại đã chủ động tham mưu, đề xuất việc thiết lập, mở rộng và củng cố các mối quan hệ hợp tác toàn diện với cơ quan An ninh, Cảnh sát các nước XHCN, tiếp tục tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ và tạo sự gắn kết giữa Công an Việt Nam với các đối tác nước ngoài, khẳng định vị thế mới của lực lượng Công an Việt Nam trên bình diện quốc tế.

Trong thập niên 1990, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước, Cục Đối ngoại đã chủ động nghiên cứu, đề xuất phương hướng công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế theo định hướng mở rộng, độc lập tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; thiết lập, phát triển và mở rộng hợp tác quốc tế có trọng tâm, trọng điểm.

Đã đề ra những biện pháp để củng cố, nâng cao hiệu quả quan hệ hữu nghị đặc biệt và hợp tác toàn diện với Bộ Nội vụ Lào, Bộ Nội vụ Campuchia, tăng cường quan hệ nhiều mặt với Bộ Nội vụ Cuba; từng bước khôi phục quan hệ hợp tác với cơ quan An ninh, Cảnh sát các nước bạn bè truyền thống; thiết lập quan hệ hợp tác với An ninh, Cảnh sát các nước khối ASEAN…

Từ năm 2001 đến nay, Cục Đối ngoại đã chủ động nắm tình hình, nghiên cứu và tham mưu chiến lược cho Bộ nhằm củng cố, mở rộng, làm sâu sắc thêm quan hệ giữa Công an Việt Nam và lực lượng An ninh, Cảnh sát, tình báo, nội vụ, thực thi pháp luật của các nước.

Đến nay, đã thiết lập quan hệ với 141 cơ quan của 62 nước, là thành viên của 18 tổ chức, 13 diễn đàn, 12 cơ chế hợp tác cấp khu vực và thế giới; hợp tác đầy đủ với 194 quốc gia thành viên tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol).

Năm 2014, Cục Đối ngoại ra đời trên cơ sở hợp nhất Văn phòng Interpol Việt Nam với Vụ Hợp tác quốc tế. Đến năm 2018, thực hiện mô hình tổ chức mới của Bộ Công an, Cục Đối ngoại hợp nhất với Văn phòng Thường trực về Nhân quyền với chức năng mở rộng hơn.

Chủ động, đột phá trong tình hình mới

Có thể khẳng định, lực lượng đối ngoại CAND đã phát huy vai trò “đi trước, mở đường”, góp phần đặt nền móng cho hợp tác toàn diện, sâu rộng của Việt Nam với các nước. Đã chủ động kiến nghị, triển khai hiệu quả cơ chế đối thoại an ninh với nhiều đối tác quan trọng, góp phần tăng cường lòng tin chính trị, làm nền tảng mở rộng và phát triển hợp tác trên các lĩnh vực khác. Quan hệ song phương với các nước láng giềng, các nước ASEAN được củng cố, tăng cường.

Quan hệ với các đối tác quan trọng khác như Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Australia, Anh, Đức, Pháp... từng bước đi vào chiều sâu, thực chất. Lực lượng Công an Việt Nam trở thành đối tác tin cậy, có trách nhiệm của nhiều cơ quan an ninh, tình báo, cảnh sát, nội vụ, thực thi pháp luật các nước và các tổ chức quốc tế.

Đối ngoại CAND là sự tiếp nối của chính sách đối nội, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Trong đó, thông qua đối ngoại, hợp tác quốc tế, lực lượng CAND chủ động trao đổi thông tin, đánh giá, dự báo sâu sát, toàn diện hơn về tình hình thế giới, khu vực và trong nước; chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực bên ngoài để đấu tranh phòng, chống tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia cũng như đấu tranh làm thất bại âm mưu, hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia.

Công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế cũng góp phần xây dựng, củng cố tiềm lực của lực lượng CAND thông qua hoạt động hợp tác đào tạo và nâng cao năng lực. Đặc biệt, lực lượng đối ngoại CAND góp phần tích cực truyền tải thông điệp về đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước; tuyên truyền thành tựu nhân quyền Việt Nam.

Qua đó, tăng cường sự đồng thuận, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, nâng cao vị thế, uy tín của đất nước, đồng thời lan tỏa hình ảnh người chiến sỹ Công an Việt Nam dũng cảm, mưu trí, sáng tạo trên mặt trận giữ vững an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội nói chung, công tác đối ngoại nói riêng.

Cục Đối ngoại đã hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, trọng trách được giao; được Đảng, Nhà nước và Bộ Công an ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như:  Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba, Cờ Thi đua của Chính phủ, nhiều năm liền được Bộ Công an tặng Cờ Thi đua của Bộ và Bằng khen…

Các thế hệ cán bộ chiến sỹ Cục Đối ngoại đã được tặng thưởng các danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, 4 Huân chương Độc lập, 13 Huân chương Quân công, 53 Huân chương Chiến công, 35 Huân chương Kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ…

Thời gian tới, tình hình quốc tế và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp. Các mối đe dọa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống sẽ gia tăng. Hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; các biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ; vấn đề an ninh mạng; tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia… là những thách thức mà lực lượng CAND phải đối mặt.

Tình hình trên đặt ra yêu cầu công tác đối ngoại CAND phải quán triệt sâu sắc đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước; chủ động, đột phá trong tăng cường, mở rộng quan hệ quốc tế, góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đấu tranh hiệu quả với các thế lực thù địch và các loại tội phạm.

Chặng đường 38 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành với những thành tích được Đảng, Nhà nước và Bộ Công an ghi nhận là những động lực to lớn cho cán bộ, chiến sỹ Cục Đối ngoại tiếp tục nỗ lực vươn lên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, xứng đáng với niềm tin của Đảng ủy CATW và lãnh đạo Bộ Công an dành cho, góp phần làm dày thêm truyền thống vẻ vang của lực lượng CAND anh hùng, vì nước quên thân, vì dân phục vụ.

Thiếu tướng Trương Văn Thông, Cục trưởng Cục Đối ngoại Bộ Công an