Có đến tỉnh Sơn La, Điện Biên, Hòa Bình… nơi Tây Bắc mới thấy được hết sự hiểm trở của địa hình vùng núi cao ở nơi đây. Những con đường cua tay áo như “sợi chỉ” vắt ngang lưng chừng núi bất giác khiến ai một lần qua đây cũng đều thấy “gai” người. Với hàng trăm ki lô mét đường biên kéo dài, thêm vào đó hệ thống đường mòn tiểu ngạch chằng chịt, nhiều bản nằm cách trung tâm xa, dân trí một số nơi còn thấp. Những yếu tố này đã trở thành điều kiện thuận lợi để các đối tượng lợi dụng hình thành các “vòi bạch tuộc” cung cấp “cái chết trắng” vào trong nội địa.

Với khoản lợi nhuận kếch sù do buôn bán, vận chuyển trái phép ma túy đem lại  nên đường dây này bị góc gỡ, đường dây khác manh nha hình thành; ông chủ này “dựa cột”, ông chủ khác lại “ngoi” lên tiếm quyền, đường dây cửu vạn, vận chuyển thuê mới lại xuất hiện… Có những cái tên bản, tên làng như: Na Ư, Pú Nhi… (Điện Biên); Hang Kia, Pà Cò… (Hòa Bình); Lóng Luông, Xuân Nha, Vân Hồ… (Sơn La), nhiều người nghe qua đã thấy gai người vì sự phức tạp về ma túy luôn tiềm ẩn ở nơi đây.

Theo đánh giá của Công an tỉnh Điện Biên và Sơn La cho thấy, trong những năm qua, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn đã từng bước được kiềm chế, song vẫn tiềm ẩn và diễn biến phức tạp. Lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an 2 tỉnh Điện Biên, Sơn La đã tham gia triệt phá 414 vụ, với 625 đối tượng. Tang vật thu giữ gồm 107,819kg heroin, 43.257 viên ma túy tổng hợp, 4,892kg thuốc phiện v.v... 

Theo Đại tá Phùng Tiến Triển, Phó Giám đốc Công an tỉnh Sơn La. Với sự vào cuộc quyết liệt của Công an tỉnh cùng các đơn vị nghiệp vụ liên quan, bình quân mỗi năm, Công an tỉnh đã ngăn chặn, triệt phá trên dưới 800 vụ án lớn nhỏ liên quan đến tội phạm ma túy với nhiều đường dây, đối tượng gây án bị đưa ra ánh sáng pháp luật.

Một ngày đầu tháng 7/2015, trên con đường ngoằn ngoèo của tổ 4, phường Thanh Bình, TP Điện Biên Phủ, chúng tôi tới thăm nhà chị Nguyễn Thị Thanh, vợ Thượng tá Phan Văn Phong, nguyên Đội trưởng – Phòng CSĐT tội phạm về ma túy (Công an tỉnh Điện Biên) mới mất cách đây không lâu do “viên đạn” mang hình hài HIV. Trong gian phòng khách, những di ảnh, bằng khen của Thượng tá Phan Văn Phong vẫn được lưu giữ.

“Mỗi lần nhớ đến anh, tôi lại ngắm những di vật mà anh để lại”, đôi mắt chị Thanh ngấn lệ. 

Công an tỉnh Sơn La thu giữ tang vật, súng quân dụng của đối tượng vận chuyển trái phép chất ma túy.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Thanh kể về cuộc đời, sự nghiệp của anh trong sự xót xa. Hai anh chị vốn quê ở Thái Bình. Năm 1988, sau khi kết hôn, cả 2 đã lập nghiệp ở Điện Biên. Chị được phân về công tác tại trường mầm non gần nhà. Còn anh được điều về Công an tỉnh làm công tác điều tra. Trong suốt những năm công tác, số lần mà 2 vợ chồng sum họp, ăn cơm cùng các con chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Thay vào đó là những chuyến đi công tác biền biệt. 

Thực tiễn công tác đấu tranh cho thấy, tội phạm ma túy là những kẻ xảo quyệt, manh động. Với suy nghĩ khi bị bắt sẽ khó tránh khỏi mức án nặng, thậm chí còn “dựa cột”, nên các đối tượng cực kỳ liều lĩnh. Nhiều đối tượng mang trong mình căn bệnh HIV sẵn sàng uy hiếp, gây nhiễm cho lực lượng vây bắt. Và Thượng tá Phan Văn Phong là một điển hình.

“Trung tuần tháng 2/2014, sau chuyến công tác dài ngày trở về, anh ấy kêu mệt và đau bụng. Không ăn uống được gì. Mấy ngày sau, nước da anh có màu vàng tím. Lúc này, gia đình liền đưa anh đi khám. Và cái gì đến đã đến… Tin dữ đã ập đến với gia đình tôi… Anh ấy bị nhiễm “H” từ lúc nào…”, chị Thanh kể lại trong đứt quãng.

Có lẽ cũng chính vì tấm gương không quản hy sinh trong cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy này mà cậu con trai lớn của anh là Phan Huy Vũ sau khi tốt nghiệp THPT đã đăng ký thi vào Trường Trung học CSND và khi ra trường, Vũ đã xin về công tác tại Công an huyện Điện Biên, tiếp tục gánh vác công việc, nhiệm vụ mà người cha để lại.

Cũng trên “tuyến lửa” ấy, dẫu đã từng phải nằm lưu trú ở bệnh viện đến hằng tháng trời bởi thương tích do tội phạm ma túy gây ra. Thế nhưng, khi xuất viện, các anh lại cùng đồng đội viết tiếp những chiến công. Đến giờ khi nhắc đến cuộc đọ súng nảy lửa giữa lực lượng phòng chống tội phạm ma túy – Công an tỉnh Sơn La với nhóm đối tượng vận chuyển trái phép chất ma túy ở khu vực Thung Cuông, xã Vân Hồ (huyện Vân Hồ - Sơn La) vào rạng sáng 19/7/2014, nhiều người chưa hết bàng hoàng về sự manh động và liều lĩnh của các đối tượng. 

Trong trận đánh này, 2 cán bộ chiến sĩ Công an tỉnh Sơn La đã bị trúng đạn. Hậu quả khiến 1 đồng chí hy sinh, 1 đồng chí bị thương nặng. Trở lại Sơn La vào thời điểm gần 1 năm sau trận đánh trên xảy ra, chúng tôi thấy không khí làm việc khẩn trương, tất bật của các cán bộ chiến sĩ Phòng CSĐT tội phạm về ma túy (Công an tỉnh Sơn La) nơi đây.

Bên bàn làm việc, Trung úy Nguyễn Thái Hà, cán bộ Đội 3, người bị thương nặng, phải nằm điều trị gần 2 tháng trong trận đánh tại Thung Cuông vẫn say sưa nghiên cứu, hoàn tất hồ sơ một vụ mua bán trái phép chất ma túy mà anh vừa trực tiếp tham gia đánh án để chuyển bộ phận chức năng thụ lý. 

Trước đó, nhận được thông tin về các đối tượng có biểu hiện nghi mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy trên địa bàn, sau 3 ngày thức trắng đêm theo dõi đối tượng, sáng 7/7, Trung úy Hà đã cùng anh em trong Đội bắt quả tang 2 đối tượng Vừ Pả Pó, 19 tuổi và Vừ Pả Nếnh, 17 tuổi, cùng trú tại huyện Mai Sơn (Sơn La) khi đang vận chuyển trái phép 1 bánh heroin trên tuyến đường QL4G – đoạn tiếp giáp TP Sơn La với huyện Sông Mã. Điều đáng nói, khi đồng bọn bị tổ công tác bắt giữ, Nếnh đã lao xuống ta luy âm. Lúc này, Trung úy Hà không quản nguy hiểm đã lao theo và sau đó bắt được đối tượng.

Còn nữa những tấm gương quên mình, hy sinh vì cuộc chiến phòng chống tội phạm ma túy trên địa bàn Tây Bắc. Để rồi giữa thời bình, trên “tuyến lửa” ma túy Tây Bắc ấy, tiếng súng đã nhiều lần vang lên, máu các anh đã đổ. Bè bạn, đồng đội, người thân và hơn hết, người dân sẽ mãi mãi ghi công những người con trung hiếu, người chiến sĩ CAND “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, không quản hy sinh, quên mình vì Tổ quốc, vì trận tuyến ngăn chặn “cái chết trắng”, góp bình yên cho cuộc sống người dân.

Trần Huy