GS Lương Sỹ Cần (1928-2010) quê ở xã Bùi Xá, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Sinh trưởng trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, sau khi tốt nghiệp trường phổ thông chuyên khoa Huỳnh Thúc Kháng, ông nhập ngũ năm 1950 rồi công tác tại Phòng Chính trị, Bộ Tư lệnh Liên khu IV. 

Năm 1952, ông được cử đi học tại trường Đại học Y ở Tuyên Quang nhưng mới học xong năm thứ nhất, ông được điều động làm quân y sĩ đi tham gia chiến dịch Trung Lào. Sau đó, ông về Hà Nội tiếp tục học tại trường ĐH Y Dược. Tháng 6/1958, ông tốt nghiệp, về công tác tại khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Bạch Mai.

Lễ trao tặng tài liệu, hiện vật của cố GS.TS Lương Sỹ Cần.

Theo PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, GS Lương Sỹ Cần là một trong những người xây dựng và phát triển ngành Tai Mũi Họng nói chung, Bệnh viện Tai Mũi Họng nói riêng. Ông là người định hướng phát triển về mặt khoa học kỹ thuật và con người để Bệnh viện Tai Mũi Họng và ngành Tai Mũi Họng phát triển được như ngày nay. 

Trên cương vị Viện trưởng Viện Tai Mũi Họng Trung ương, GS Lương Sỹ Cần đã tiếp nối sự nghiệp của GS Trần Hữu Tước để phát triển các chuyên khoa sâu như tai, thính học, ung thư, mũi xoang, thanh quản… phù hợp với xu thế y học của thế giới. Ông lập ra phòng chỉ đạo tuyến, qua đó xây dựng cơ sở và đào tạo, nâng cao trình độ cho đội ngũ bác sĩ tai mũi họng ở các địa phương trên cả nước.

GS.TS Lương Sỹ Cần là người đầu tiên đưa các kỹ thuật phẫu thuật tai vào Việt Nam, như: phẫu thuật tạo hình xương con, ứng dụng phương pháp vá nhĩ theo kỹ thuật kín để tạo hình tai giữa, phẫu thuật thay thế xương bàn đạp bằng Piston teflon. Ông cũng là người hoàn thiện và tiên phong sử dụng phương pháp vi phẫu thuật thanh quản phục hồi tiếng nói cho bệnh nhân dưới kính hiển vi. Ông còn hoạt động trong nhiều lĩnh vực chuyên sâu khác...

Ông là tác giả của 52 công trình khoa học được công bố trên các báo, tạp chí trong nước và quốc tế. Những công trình tiêu biểu có thể kể đến như: Điều trị chóng mặt Ménière bằng phương pháp gây thẩm thấu (1973), Điều trị co thắt nửa mặt vô văn (1974), Vi phẫu thuật thanh quản (1974), Vá nhĩ theo lối mổ phối hợp (1975), Bệnh lý giải phẫu bệnh xốp xơ tai (1980), Ghép đồng chủng màng nhĩ xương con (1980).

PGS Lương Hồng Châu, con gái của GS.TS Lương Sỹ Cần đại diện gia đình trao tặng hiện vật, tài liệu của cha cho Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam.

 Sinh thời, GS Lương Sỹ Cần đã bày tỏ ủng hộ và muốn trao tặng di sản cuộc đời mình cho Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam. Nhưng, sau khi ông qua đời gần 9 năm, Trung tâm mới có dịp làm việc với gia đình để sưu tầm những kỷ vật và thu thập những câu chuyện về cuộc đời của ông. Trong quá trình đó, gia đình ông đã tặng Trung tâm nhiều tài liệu, gồm các bản thảo, thư từ, văn bằng, giấy chứng nhận, lý lịch cá nhân, những tài liệu phản ánh quá trình học tập, một số bằng khen vì đã ứng dụng thành công các phương pháp phẫu thuật tai và thanh quản, giúp người bệnh nghe và nói được.

Ngoài ra, Trung tâm còn được trao tặng tập hợp ảnh tư liệu về GS Lương Sỹ Cần trong việc phẫu thuật tai cũng như trong các công tác đào tạo, chỉ đạo tuyến và hợp tác quốc tế. Nhiều bức ảnh có giá trị lịch sử với Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương. 

Tại buổi lễ tiếp nhận ngày 22/11,  gia đình và học trò của cố GS Lương Sỹ Cần tiếp tục bàn giao thêm những tài liệu, kỷ vật đã gắn bó với cuộc đời nghiên cứu và giảng dạy của ông.

 

N.H