Trước buổi trả lời chính thức, Thượng tọa Thích Đức Thiện khẳng định, thời gian qua, Giáo hội, nhiều cơ sở tự, viện đã tổ chức rất tốt các lễ cầu an online. Đây là hoạt động vừa đảm bảo yêu cầu chống dịch COVID-19, vừa đảm bảo nhu cầu tâm linh trong lễ hội xuân của người Việt. Cùng với lễ cầu an, mọi người thường phát tâm công đức. 

Cúng dường qua ví điện tử là hoạt động thử nghiệm của Giáo hội để tránh tập trung đông người đến chùa, minh bạch tiền công đức, hướng đến xóa bỏ đặt tiền lẻ trên tay tượng – vấn đề mà báo chí đã nêu nhiều năm nay nhưng chưa được giải quyết. Nhiều thông tin khác quanh việc tổ chức lễ cúng cầu an và cúng dường online cũng được Thượng tọa chia sẻ.

Phóng viên: Hình thức cúng dường qua ví điện tử quá mới. Khi đưa vào thử nghiệm, Giáo hội có lo ngại người dân chưa quen nên sẽ có phản ứng thiếu tích cực không, thưa Thượng tọa?

Thượng tọa Thích Đức Thiện:  Theo tinh thần của đạo Phật thì không có ảo, không có thực, cái chúng ta chưa chạm đến thì chúng ta cho là ảo, cái chúng ta chạm đến thì chúng ta  cho là thực. Chúng ta phải có tâm thế để đón nhận và giải quyết các vấn đề. Nếu không có sự mới mẻ thì làm sao có sự tiến bộ. Nhưng thay đổi tư duy cũ là vô cùng khó khăn. Thế nên Giáo hội đặt vấn đề thử nghiệm. Thử nghiệm tức là đối diện với cái không là truyền thống, chưa làm bao giờ. Nếu sợ thì Giáo hội sẽ không triển khai. Việc thử nghiệm là mong muốn lắng nghe xem cái sợ của người dân là như thế nào? Hiểu được văn hóa đi chùa, văn hóa công đức, suy nghĩ của người dân rõ rồi mới đi đến sự quyết định triển khai tiếp hay không.

Thượng tọa Thích Đức Thiện trao đổi với báo chí chiều 23/2.

Phóng viên: Thầy nói cúng dường qua ví điện tử sẽ giúp minh bạch nhưng thầy có thể chia sẻ cụ thể hơn về cách thức tạo sự minh bạch, tránh tình trạng lợi dụng công đức để tạo trang giả mạo nhà chùa qua kết quả thử nghiệm vừa qua?

Thượng tọa Thích Đức Thiện: Cho đến hôm nay có 12 chùa đã được ứng dụng thí điểm. Kết quả cho thấy lượng công đức qua mạng rất nhỏ. Mấy ngày đầu, lượng công đức rất nhiều. Nhưng khi có lệnh đóng cửa chùa thì lượng người cúng dường qua ví điện tử cũng giảm rất nhanh. Điều này chứng tỏ người ta không công đức qua mạng mà người ra đến chùa quét mã QR, thay vì đến bàn công đức, tập trung đông người. Tôi quan sát thì thấy các bạn trẻ rất thích công đức bằng cách này.

Giáo hội và Thầy cho rằng, thông qua ứng dụng ví Momo là hình thức chặn giả mạo. Vì công đức này không được thực hiện giữa người công đức và địa chỉ nào đó nếu không qua trung gian của Momo. Momo sẽ phải xác định đó có phải là giả mạo của chùa nào đó hay không thông qua số chứng minh nhân dân của người đại diện, số tài khoản ngân hàng… Trung gian Momo chính là bộ lọc ngăn chặn sự giả mạo, là công cụ máy lọc, nếu ai đó có ý định lừa đảo, lợi dụng. Nếu đi vào triển khai đại trà, Giáo hội sẽ ký kết với Momo. Các chùa đăng ký với Giáo hội, Giáo hội làm việc với Momo để có các tài khoản, có ký mã riêng của các chùa này. Momo sẽ chặn các giả mạo khác. Việc này thuộc về công nghệ và thuật toán của họ.

Phóng viên: Có nhiều ý kiến cho rằng cúng dường qua ví điện tử là chưa hay, chưa phù hợp với nhà chùa? Giáo hội đánh giá như thế nào về quan niệm này?

Thượng tọa Thích Đức Thiện: Giáo hội rất muốn lắng nghe ý kiến cho rằng cúng dường như thế không hay như thế nào. Hôm nay thầy có điện thoại cho Thượng tọa Thích Nhật Từ. Chùa do Thượng tọa chủ trì chưa được Giáo hội chọn làm thử nghiệm nhưng sau câu chuyện ồn ào,  Thượng tọa mới biết hình thức cúng dường qua ví điện tử và cho là cái này hay quá, đề nghị tham gia. Nhiều Thượng tọa, nhất là các thầy trẻ đều rất ủng hộ vì nó tiện lợi. Như thế, có ý kiến cho rằng rất hay, có ý kiến không ủng hộ. Giáo hội vẫn đang lắng nghe xem vì sao ủng hộ, vì sao không ủng hộ, ủng hộ ra làm sao để đánh giá ứng dụng này.

Phóng viên: Giáo hội dự kiến thử nghiệm ứng dụng này trong bao lâu, thưa Thượng tọa?

Thượng tọa Thích Đức Thiện: Vì trước mắt dịch COVID-19 còn căng thẳng nên Giáo hội thử nghiệm trong 3 tháng lễ hội của xuân Tân Sửu, sau đó sẽ họp tổng kết, đánh giá ưu, nhược điểm phát sinh, hệ quả, hậu quả. Chúng tôi muốn nghe ý kiến nhiều chiều để có cái nhìn tổng quát, đánh giá, rút kinh nghiệm rồi mới quyết định triển khai tiếp hay không.

Phóng viên: Hiện nay, ngoài Momo còn có nhiều ví điện tử khác nhau. Giáo hội có tính đến việc sẽ bị nhầm, giả mạo qua ví điện tử khác không?

Thượng tọa Thích Đức Thiện: Như tôi chia sẻ ban đầu là thử nghiệm diễn ra sát Tết Nguyên đán nên khá gấp và đã thông báo trên kênh thông tin chính thức của Giáo hội. Giáo hội sẽ có văn bản khác nữa để các Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo các tỉnh, thành phố nắm được là Giáo hội chọn Momo làm đối tác và sẽ chọn 1 ngân hàng, không có ngân hàng nào khác.

Phóng viên: Đây là năm thứ 2 tổ chức thực hiện cầu an online trong mùa dịch. Xin thầy cho biết, kết quả như thế nào và có thay đổi gì trong năm nay không?

Thượng tọa Thích Đức Thiện: Giáo hội đã thực hiện qua lễ cầu an online và thực tế nhiều chùa đã làm rất tốt, thực hiện nhiều buổi tụng kinh cầu an online. Những ngày gần rằm tháng Giêng, nhiều chùa có chương trình cầu an. Giáo hội Phật giáo Việt Nam thông qua mạng xã hội của mình đã mở cổng đăng ký cầu an online, tiếp nhận đăng ký của đông đảo mọi người. Việc tiếp nhận này được gửi tới một số chùa. Cùng với lễ cầu an, mọi người thường thành tâm phát tâm công đức. Giáo hội phối hợp với ứng dụng ví điện Momo thử nghiệm nhận cúng dường để tạo thuận lợi và tránh tập trung đông người đến chùa, minh bạch tiền công đức, hướng đến xóa bỏ đặt tiền lẻ trên tay tượng – vấn đề mà báo chí đã nêu nhiều năm nay nhưng chưa được giải quyết. Đây là bước thử nghiệm để tiến tới đạt được mong muốn tốt đẹp trong văn hóa đi lễ chùa cũng như cầu an đầu xuân…

N.Hoa