Theo bản án sơ thẩm, năm 2014, bà Cao Thị Hiệp, chủ cơ sở thu mua phế liệu ở TP Hồ Chí Minh có bán cho một khách hàng ở tỉnh Hưng Yên hơn 52 tấn đồng phế liệu. Sau đó bà Hiệp nhận lời người khách này thuê Võ Mai Hiền xuất khẩu 2 container đồng phế liệu trên sang Hồng Kông. Để xuất khẩu lô hàng, Hiền hợp tác với ông Hồ Văn Trưởng, Giám đốc Công ty TNHH thương mại xuất nhập khẩu Vĩnh Cửu (trụ sở tại quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh).

Theo thỏa thuận, ông Trưởng dùng pháp nhân doanh nghiệp mở tờ khai hải quan xuất khẩu và thu lợi 65 triệu đồng/container. Tuy nhiên, do gặp trục trặc ở khâu khai báo nên ông Trưởng đề nghị Hiền tìm thêm một công ty khác nhưng ông vẫn nhận việc khai báo hải quan. Vì vậy, Hiền nhờ Nguyễn Văn Quang (Giám đốc Công ty TNHH Giải pháp Tiếp Vận Toàn Cầu) đứng tên pháp nhân xuất khẩu hơn 52 tấn đồng phế liệu và trả phí 4 triệu đồng. Quang đưa giấy tờ cho Hiền để chuyển cho Trưởng làm thủ tục khai báo hải quan.

Hai bị cáo sau phiên xét xử sơ thẩm.

Khi kiểm tra, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 phát hiện 2 container hàng khai báo hàng xuất khẩu là 54 tấn cao su tự nhiên (có thuế suất 0%) có vấn đề nên kiểm tra thì phát hiện vụ việc.

Qua giám định, 2 container đồng phế liệu trị giá hơn 4,5 tỷ đồng.

Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm, đại diện VKS thực hành quyền công tố tại toà đã đề nghị HĐXX xử phạt bị cáo Hiền với mức án từ 6-7 năm tù, bị cáo Quang từ 5-6 năm tù cùng về tội “vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới”.

Tuy nhiên, khi tuyên án HĐXX áp dụng Bộ luật Hình sự 2015 với những điều, khoản có lợi cho bị cáo. Từ đó, HĐXX quyết định chuyển từ hình thức phạt tù sang phạt tiền đối với 2 bị cáo. Cụ thể, tòa tuyên buộc bị cáo Võ Mai Hiền nộp phạt 600 triệu đồng, Nguyễn Văn Quang nộp phạt 500 triệu đồng.

Sau phiên toà sơ thẩm, VKS đã kháng nghị một phần bản án, đề nghị HĐXX cấp phúc thẩm xét xử lại theo hướng không áp dụng hình phạt tiền đối với hai bị cáo mà chuyển sang hình phạt tù.

Hai bị cáo sau phiên xét xử sơ thẩm.
A.Huy