Đồng thời, phân công Viện KSND TP Hồ Chí Minh thực hiện quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm  vụ án này tại Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh.

Theo cáo trạng, tháng 9-2007, Vũ Văn Long đến Công ty cho thuê tài chính II (Công ty ALCII), Chi nhánh Nam Sài Gòn làm thủ tục đề nghị thuê tài chính. Tài sản thuê là tàu biển chở hàng khô có tên "Phúc Hải 06" của Công ty Phúc Hải (sau đó đổi tên thành tàu "Phương Mai"), với số tiền đề nghị thuê là 33 tỷ đồng, cam kết sử dụng tài sản thuê đúng mục đích, trả tiền thuê đầy đủ và đúng thời hạn.

Sau khi thẩm định, ngày 8-11-2007, Phạm Nhật Kiều, Giám đốc Chi nhánh Nam Sài Gòn đã ký Hợp đồng cho thuê tài chính với Công ty Phương Mai, thời hạn cho thuê là 120 tháng, thời gian thu nợ 117 tháng kế tiếp. Sau khi nhận thuê tài chính đối với tàu "Phương Mai" và kinh doanh vận tải đường biển, từ tháng 12-2007 đến tháng 12-2011, Vũ Văn Long không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ gốc, lãi theo hợp đồng.

Trước đó, ngày 14-7-2011, Hội đồng quản trị Công ty ALC II ra quyết định chấm dứt hoạt động Chi nhánh Nam Sài Gòn. Ngày 5-9-2011, Công ty ALC II thông báo chấm dứt hợp đồng cho thuê tài chính với Vũ Văn Long và thu hồi tàu, song không liên lạc được với Long.

Nhờ Công an xác minh, được biết trụ sở Công ty Phương Mai không còn hoạt động từ ngày 3-12-2011. Đến ngày 29-8-2012, Công ty ALC II mới phát hiện tàu "Phương Mai" đang neo đậu tại khu vực đập Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng nên đã phối hợp với cơ quan chức năng thu hồi tàu. Tuy nhiên, kết quả thẩm định giá tàu "Phương Mai" lúc này chỉ còn hơn 6,6 tỷ đồng. Căn cứ kết quả thẩm định giá, Công ty ALC II đã bán đấu giá được 6,7 tỷ đồng.

Như vậy, tính đến ngày 25-9-2014, Long còn nợ Công ty ALC II gần 56,7 tỷ đồng, trong đó nợ gốc là 26,2 tỷ đồng, nợ lãi 30,4 tỷ đồng.

Sau khi vụ án bị khởi tố, do Long bỏ trốn khỏi nơi cư trú nên Cơ quan điều tra đã ra quyết định truy nã. Đến ngày 17-12-2016, đã bắt được Long tại xã Đăk N'Drung, huyện Đắc Song, tỉnh Đồng Nai. Quá trình điều tra có đủ cơ sở kết luận, Vũ Văn Long đã chiếm đoạt số tiền theo hợp đồng thuê tài chính nêu trên là toàn bộ số nợ gốc 26,2 tỷ đồng; đồng thời phải chịu trách nhiệm dân sự đối với khoản nợ lãi hơn 30,4 tỷ đồng. Hành vi của Vũ Văn Long đã cấu thành tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".

Vụ án còn liên quan đến hành vi của Phạm Nhật Kiều, nguyên Giám đốc và Lê Mạnh Dũng, nguyên Phó Giám đốc Công ty ALCII - Chi nhánh Nam Sài Gòn trong việc thẩm định, phê duyệt cho Vũ Văn Long thuê tài chính gây thiệt hại tài sản của Nhà nước. Song các đối tượng này trước đó đã bị Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm nên không đề cập trong vụ án này.

Đào Minh Khoa