Theo hồ sơ vụ án, ngày 21-2-2013 của UBND tỉnh Phú Yên quyết định thu hồi đất của Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Đồng Xuân, chuyển giao cho các xã Phú Mỡ, Xuân Lãnh, Xuân Quang 1 quản lý, trong đó có tiểu khu 83, 89, 90 thuộc xã Phú Mỡ. 

Nắm được thông tin này, năm 2015-2016, Phạm Ngọc Trình (41 tuổi) trú ở thôn Kỳ Lộ, xã Xuân Quang 1, huyện Đồng Xuân “mượn” tên 6 người dân Chăm H’roi ở thôn Phú Tiến, xã Phú Mỡ để lập hồ sơ xin giao đất lâm nghiệp. 

Bốn bị cáo trong vụ án hủy hoại rừng tại phiên xử sơ thẩm của TAND tỉnh Phú Yên.

Dù không kiểm tra hiện trạng nhưng Chủ tịch UBND xã Phú Mỡ lúc bấy giờ cùng một số cán bộ Phòng TN-MT và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (QSDĐ) huyện Đồng Xuân vẫn xác nhận, lập thủ tục trình UBND huyện Đồng Xuân cấp giấy chứng nhận QSDĐ 126 ha.

 Sau đó, Trình “vẽ” ra hợp đồng chuyển nhượng để “biến hóa” 126 ha đất lâm nghiệp đã cấp cho 3 người dân nêu trên thành của mình. Trong số đó, Huỳnh Anh Khương (37 tuổi) nguyên cán bộ TN-MT huyện Đồng Xuân có tham gia cùng Trình lập hồ sơ khống 83 ha đất lâm nghiệp.

Sau khi có hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ và được UBND xã Phú Mỡ xác nhận đơn xin phát dọn thực bì, cuối tháng 3-2016, Trình thuê gần 30 người dân sử dụng rìu, rựa, cưa máy cầm tay đốn hạ, phát dọn trắng 6,27 ha rừng phòng hộ và 8 ha rừng sản xuất để trồng keo lá tràm. 

Khi thấy Phạm Ngọc Trình công nhiên đốn hạ rừng, trong tháng 4-2016 hai người dân ở xã Phú Mỡ là La O Kính (39 tuổi), La Lan Thập (32 tuổi) thuê hàng chục nhân công đốn hạ, phát dọn trái phép 18,73 ha rừng phòng hộ ở tiểu khu 83 thuộc địa phận xã Phú Mỡ. 

Theo kết luận giám định tư pháp của Sở NN-PTNT Phú Yên, tổng diện tích rừng đã bị Trình, Khương, Kính, Thập đốn hạ, phát dọn gần 110 ha, trong đó có 25 ha rừng phòng hộ, 8 ha rừng sản xuất và 77 ha đất có cây gỗ tái sinh. Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Phú Yên kết luận tổng giá trị thiệt hại hơn 2,1 tỷ đồng.

Tại phiên xử sơ thẩm ngày 17-8, TAND tỉnh Phú Yên tuyên phạt Huỳnh Anh Khương 8 năm tù, Phạm Ngọc Trình và La O Kính – mỗi bị cáo 7 năm 6 tháng tù, La Lan Thập 7 năm tù. Ngoài hình phạt tù, án sơ thẩm còn buộc các bị cáo liên đới bồi thường thiệt hại về rừng hơn 2,1 tỷ đồng cho UBND xã Phú Mỡ.

Theo VKSND cấp cao tại Đà Nẵng, vụ phá rừng trên xuất phát từ hành vi thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý của các ông Cao Thanh Lương - Trưởng Phòng TN&MT; Nguyễn Hồng Đức - Giám đốc Văn phòng đăng ký QSDĐ huyện Đồng Xuân cũng hai cán bộ Mai Xuân Lợi, Nguyễn Phan Hóa và các ông So Bếp - Bí thư Đảng ủy; La O Hóa - Chủ tịch UBND và La O Hoa - cán bộ địa chính xã Phú Mỡ.
Hiện trường vụ hủy hoại rừng ở xã Phú Mỡ, huyện Đồng Xuân

5 cán bộ này biết rõ các quy định về điều kiện, tiêu chuẩn cấp giấy chứng nhận QSDĐ nhưng không thực hiện hoặc thiếu trách nhiệm…nên đã gây ra việc cấp giấy trái quy định. Hành vi 5 cán bộ này có đủ yếu tố cấu thành tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng cấp sơ thẩm không điều tra, truy tố và xét xử là bỏ lọt tội phạm.

Hữu Toàn