Ngày 18-10, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử các bị cáo Phạm Văn Thông (SN 1970, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án- Cục Đường thuỷ nội địa Việt Nam), Vũ Mạnh Hùng (SN 1972- cựu Quyền Trưởng phòng Kế hoạch đầu tư, Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) và Trần Đức Hải (SN 1961- cựu Phó Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) bị truy tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356 BLHS năm 2015).

 Hành vi phạm tội của các bị cáo thể trong quá trình thi công các dự án do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải) làm chủ đầu tư, 16 nhà thầu lần lượt phải chi phần trăm cho một số cá nhân có chức vụ, quyền hạn với số tiền nhiều tỷ đồng.

Theo cáo trạng của Viện KSND tối cao, từ tháng 12-2015 đến tháng 1-2016, Trần Đức Hải, Phạm Văn Thông và Vũ Mạnh Hùng lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao đã thu tiền trái quy định của 14 cá nhân, đại diện cho 16 nhà thầu thi công các dự án do Cục Đường thủy Việt Nam làm chủ đầu tư.

Sau khi thu được số tiền hơn 4,2 tỷ đồng và 27.900 USD (tổng cộng hơn 4,8 tỷ đồng) của các nhà thầu thi công, nhưng Hải và đồng phạm không quản lý, sử dụng theo quy định của Nhà nước về chế độ sổ sách, tài chính.

Nhóm bị cáo từng là lãnh đạo ở Cục Đường thuỷ nội địa Việt Nam.

Cáo trạng xác định, với chức vụ là Giám đốc Ban Quản lý dự án, bị cáo Phạm Văn Thông được giao thực hiện các công việc tư vấn, giám sát thi công và làm thủ tục nghiệm thu công trình đưa vào sử dụng đối với các gói thầu thi công do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam làm chủ đầu tư. Khi 16 nhà thầu thi công được thanh toán tiền thi công vào cuối năm 2015, đầu năm 2016 và nhận chỉ đạo từ Phó Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, Thông đã trực tiếp thu tiền của các nhà thầu này với tỉ lệ từ 5% đến 20%.

Sau đó, Thông chi tiêu trái quy định hơn 1,2 tỷ đồng. Số tiền còn lại, Thông khai chi vào việc chung của cơ quan nhưng cơ quan tố tụng xác định, lời khai của Thông là không có căn cứ.

Đối với bị cáo Vũ Mạnh Hùng, đầu năm 2016, Hùng này được bổ nhiệm chức vụ Phó Chánh văn phòng và đến giữa năm thì được giao làm Quyền Trưởng phòng Kế hoạch đầu tư. Quá trình làm việc chung, Hùng biết Thông thu tiền bất hợp pháp của các nhà thầu và được bàn bạc về việc quản lý “quỹ đen”.

Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, Hùng 7 lần nhận từ Thông số tiền hơn 800 triệu đồng (trong số tiền thu bất chính của các nhà thầu) để chi cho việc Kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống ngành Đường thủy nội địa Việt Nam. Ngoài ra, bị cáo Hùng này còn dùng hàng chục triệu đồng từ “quỹ đen” để tiếp khách.

Đối với Trần Đức Hải, bị cáo này giữ chức Phó Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, phụ trách trực tiếp Ban Quản lý dự án và cùng với Thông thực hiện việc thương thảo, ký kết, thanh lý hợp đồng thi công và nghiệm thu các công trình đưa vào sử dụng đối với các gói thầu do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam làm chủ đầu tư.

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, Hải đã chỉ đạo Thông thu tiền bất chính của 14 cá nhân, đại diện cho 16 nhà thầu thi công với tổng số tiền hơn 4,8 tỷ đồng, sau đó chỉ đạo cấp dưới chi dùng số tiền này trái quy định. 

Quá trình điều tra, bị cáo Hùng không thừa nhận hành vi phạm tội. Để chứng minh hành vi lập “quỹ đen” ở Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, cơ quan tố tụng đã kiến nghị Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính tiến hành thanh tra một đơn vị thuộc Bộ Giao thông vận tải cùng một doanh nghiệp liên quan đến vụ án này.  

Cơ quan điều tra đã làm rõ sai phạm của một số cá nhân khác công tác tại Cục Đường thuỷ nội địa Việt Nam, được xác định là người liên quan đến vụ án trong việc điều hành, quản lý và vi phạm chế độ tài chính-kế toán. Tuy nhiên hành vi của họ chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nên cơ quan điều tra đã có văn bản gửi cơ quan đề nghị xử lý hành chính theo quy định của pháp luật. 

Đối với 14 cá nhân đại diện cho 16 nhà thầu có hành vi đưa tiền trái quy định cho các bị cáo, quá trình điều tra chưa làm rõ được động cơ, mục đích của việc đưa tiền nên cơ quan điều tra không đề cập  khởi tố bị can đối với 14 cá nhân này. Tuy nhiên Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã có vă bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị cấm 16 doanh nghiệp liên quan đến vụ án này tham gia đấu thầu, thi công các gói thầu có nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước.  

Theo kế hoạch, phiên toà diễn ra trong hai ngày.  

Nguyễn Hưng