Trước đó, bị cáo Trần Văn Minh bị Toà án cấp sơ thẩm tuyên phạt 17 năm tù về hai tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai”. 

Cũng bị xác định phạm hai tội danh trên, cựu Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Văn Hữu Chiến được tuyên giảm từ 12 tù xuống 10 năm tù. Tại phiên toà sơ thẩm, bị cáo Văn Hữu Chiến bị tuyên phạt 12 năm tù. Ngay sau khi tuyên án, HĐXX phúc thẩm tuyên bắt tạm giam hai bị cáo Trần Văn Minh và Văn Hữu Chiến tại tòa để đảm bảo thi hành án.

Các bị cáo tại phiên xử.

Cùng bị bác kháng cáo kêu oan, bị cáo Phan Văn Anh Vũ (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Xây dựng 79, Công ty cổ phần Bắc Nam 79) bị tòa tuyên y án sơ thẩm 25 năm tù về hai tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai”. Tổng hợp hình phạt 30 năm tù của bản án trước đó đã có hiệu lực pháp luật, hình phạt chung bị cáo Vũ phải thi hành là 30 năm tù.

Bị cáo Trần Văn Minh.
Bị cáo Văn Hữu Chiến.

HĐXX phúc thẩm khẳng định, bị cáo Trần Văn Minh kêu oan khi cho rằng không phạm hai tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai”do chỉ thực hiện theo chủ trương chung của thành phố Đà Nẵng là không có căn cứ. 

Trong quá trình điều tra, cơ quan điều tra đã làm rõ, thời điểm giữ chức vụ Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, bị cáo Trần Văn Minh đã ký ban hành nhiều văn bản, quyết định bán nhà công sản cho phép giảm 10% tiền sử dụng đất, chuyển đổi quyền sử dụng đất trái pháp luật, chuyển nhượng nhiều nhà đất không qua đấu giá, áp dụng giá bán thấp hơn giá thị trường. 

Hành vi của bị cáo Trần Văn Minh cùng các bị cáo đã giúp Phan Văn Anh Vũ và các công ty của Vũ được nhận nhiều nhà, đất công sản trái pháp luật. Việc làm đó gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 19.625 tỷ đồng. Và chỉ riêng sai phạm tại dự án 29 ha thuộc Khu đô thị quốc tế Đa Phước đã gây thiệt hại 1.235 tỷ. Do đó trong vụ án này, bị cáo Trần Văn Minh giữ vai trò chính và gây thiệt  hại tài sản đặc biệt lớn như Toà án cấp sơ thẩm đã xác định là đúng người, đúng tội, không oan.

Đối với kháng cáo của bị cáo Văn Hữu Chiến, HĐXX phúc thẩm nhận thấy, tại phiên tòa, bị cáo Chiến cho rằng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng mới là người quyết định việc bán nhà, đất công sản và chuyển quyền sử dụng đất. Thời điểm đó, bị cáo Chiến chỉ là cấp phó của bị cáo Trần Văn Minh, ký kết các văn bản theo chủ trương và mệnh lệnh của cấp trên. 

Tuy nhiên, HĐXX phúc thẩm có đủ căn cứ xác định, thời điểm giữ giữ chức Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, bị cáo Chiến đã thực hiện chỉ đạo của bị cáo Minh và ký ban hành các quyết định cho phép chuyển nhượng và phê duyệt giá chuyển nhượng các nhà, đất công sản và dự án bất động sản trái quy định của pháp luật. 

Sai phạm của bị cáo Chiến trong việc ký quyết định thu hồi, giao đất không qua đấu giá và cho phép giảm 10% tiền sử dụng đất khi nhận quyền sử dụng đất đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 2.400 tỷ đồng. “Mặc dù vậy, trong quá trình thực hiện công việc được giao, bị cáo Chiến chỉ là người thực hiện theo chủ trương đã được bị cáo Minh ký ban hành nên cần giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo Chiến”, HĐXX phúc thẩm nêu.

Bị cáo Phan Văn Anh Vũ.

Về kháng cáo kêu oan của bị cáo Phan Văn Anh Vũ, HĐXX xác định, tài liệu điều tra trong vụ án này đều có căn cứ co thấy, bị cáo Vũ có vai trò đồng phạm với các bị cáo Trần Văn Minh và Văn Hữu Chiến. Điều đó thể hiện qua việc Vũ đã lợi dụng chủ trương trái pháp luật tại các văn bản pháp lý của UBND TP Đà Nẵng để thâu tóm thị trường bất động sản nhằm trục lợi cá nhân. Ngoài ra, bị cáo Vũ còn lợi dụng mối quan hệ đặc biệt với các cựu lãnh đạo TP Đà Nẵng để được ưu ái khi mua và nhận chuyển nhượng tài sản, cũng như được giảm hệ số sinh lợi. 

Bị cáo Vũ biết rõ, doanh nghiệp của mình không đủ điều kiện mua và nhận chuyển nhượng tài sản là nhà, đất công sản và dự án, nhưng Vũ đã lợi dụng sự thân thiết với các bị cáo Trần Văn Minh, Văn Hữu Chiến để làm trái quy định. “Quá trình điều tra và xét xử ở hai cấp toà sơ thẩm và phúc thẩm, bị cáo Vũ chưa thành khẩn nhận tội mà còn cho rằng mình chỉ là người mua nên không có tội. Do đó, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bị cáo Vũ”, HĐXX phúc thẩm kết luận.

Đối với 17 bị cáo còn lại có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt hoặc xin miễn trách nhiệm hình sự, sau khi phân tích, đánh giá và cá thể hoá vai trò, trách nhiệm của từng bị cáo trong vụ án, cũng như xem xét các tình tiết giảm nhẹ, HĐXX phúc thẩm tuyên phạt họ từ 12 tháng tù đến 6 năm tù theo đúng tội danh mà Toà án cấp sơ thẩm đã xác định.

Về trách nhiệm dân sự, HĐXX phúc thẩm buộc bị cáo Phan Văn Anh Vũ bồi thường số tiền hơn 3.100 tỷ đồng. Bị cáo Trần Văn Minh bồi thường số tiền hơn 390 tỷ. Bị cáo Văn Hữu Chiến bồi thường số tiền 146 tỷ. Các bị cáo khác tuỳ theo mức độ phạm tội mà liên đới bồi thường tổng số tiền trên 400 tỷ.

Theo bản án phúc thẩm, trong thời gian từ năm 2006 đến 2014, bị cáo Trần Văn Minh (Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giai đoạn từ năm 2006- 2011) và bị cáo Văn Hữu Chiến (Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng giai đoạn 2011- 2014) là những người đứng đầu, có trách nhiệm trong chỉ đạo quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. 

Tuy nhiên, bị cáo Trần Văn Minh và bị cáo Văn Hữu Chiến đã có hành vi cố ý làm trái các quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước và các quy định về quản lý đất đai như: đồng ý chủ trương, ký ban hành nhiều văn bản và chỉ đạo cấp dưới thực hiện việc giao đất, thu hồi, cho thuê, chuyển quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất và chuyển nhượng nhà, đất công sản trên địa bàn TP Đà Nẵng; giảm giá, giảm hệ số sinh lợi, chuyển đổi tên người nhận quyền sử dụng đất trái quy định của pháp luật đối với nhiều nhà, đất công sản và các dự án đầu tư xây dựng để tạo điều kiện thuận lợi cho bị cáo Phan Văn Anh Vũ trục lợi cá nhân trong việc mua bán, chuyển nhượng các nhà đất công sản và các dự án này... 

Hậu quả, số tiền Nhà nước bị thiệt hại tại 22 nhà, đất công sản là trên 2.400 tỷ đồng; tại 7 dự án khác là trên 19.600 tỷ đồng. Tổng số tiền Nhà nước bị thiệt hại là hơn 22.000 tỷ đồng.

Nguyễn Hưng