Bản án sơ thẩm xác định, Dự án cấp nước Sông Đà do Tổng Công ty Vinaconex làm chủ đầu tư theo hình thức BOO sử dụng vốn tự có, vốn huy động do doanh nghiệp tự thu xếp và vay của các tổ chức tín dụng, xây dựng từ năm 2004 đến tháng 4-2009 được nghiệm thu đưa vào sử dụng. Đến nay, dự án này đã đóng góp một lượng lớn công suất cấp nước cho Hà Nội, hỗ trợ tích cực cho các nhà máy nước ngầm, khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho người dân Hà Nội.

Trong quá trình vận hành khai thác, tuyến ống liên tục xảy ra sự cố vỡ ống truyền tải nước. Từ ngày 4-2-2012 đến ngày 2-10-2016, tuyến ống đã 18 lần bị vỡ ống với số lượng 23 cây ống composite cốt sợi thủy tinh bị vỡ, doanh nghiệp khai thác đã phải chi phí hơn 16,6 tỷ đồng để khắc phục. Bên cạnh đó, việc tuyến ống liên tục bị vỡ đã gây hậu quả buộc doanh nghiệp khai thác phải dừng cấp nước sạch sinh hoạt cho nhân dân trong thời gian 386 giờ, lượng nước ngừng cấp là 1.744.904 m3, làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của 177.000 hộ dân trên địa bàn Hà Nội. 

Theo Kết luận giám định tư pháp ngày 15-4-2015, nguyên nhân gây vỡ đường ống nước là do vi phạm trong quá trình sản xuất ống, quá trình quản lý, giám sát thi công xây dựng tuyến ống truyền tải nước sạch Dự án cấp nước sông Đà. Trong đó, quá trình sản xuất ống chưa được kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào, ống được sản xuất có chất lượng không đồng đều, chỉ tiêu độ cứng vòng của nhiều mẫu thử không đạt yêu cầu, ngoài ra không thực hiện thử nghiệm độ bền thủy tĩnh dài hạn để làm cơ sở cho việc kiểm tra độ bền dài hạn của tuyến ống sau này.

Quá trình thi công xây dựng, Ban Quản lý dự án, nhà thầu giám sát chưa kiểm soát chặt chẽ chất lượng ống trước khi lắp đặt. Khi phát hiện có sản phẩm ống không đảm bảo chất lượng đã không thực hiện kiểm tra lại chất lượng sản phẩm của lô ống tương ứng theo quy định, chưa kiểm soát chặt chẽ việc khắc phục các đoạn ống bị khuyết tật trong quá trình thi công.

Việc giám sát thi công xây dựng và nghiệm thu chưa chặt chẽ, không phát hiện ra các tồn tại trong quá trình thi công, lắp đặt tuyến ống. Trách nhiệm thuộc về những cá nhân trong quá trình sản xuất ống, quá trình quản lý, giám sát thi công xây dựng tuyến ống truyền tải nước sạch Dự án cấp nước sông Đà.

Các bị cáo tại phiên xử chiều 13-3.

Trong vụ án này, các bị cáo: Hoàng Thế Trung, Nguyễn Văn Khải và Trương Trần Hiển có trách nhiệm tổ chức thực hiện với vai trò của chủ đầu tư, đã ký 73 biên bản nghiệm thu cung cấp ống, xác nhận hơn 5.000 sản phẩm ống composite cốt sợi thủy tinh và phụ kiện được tiếp nhận, dùng trong dự án đảm bảo chất lượng với đại diện nhà thầu cung cấp. Ba bị cáo phải chịu trách nhiệm toàn bộ về hậu quả thiệt hại đã nêu trên.

Hai bị cáo: Trần Cao Bằng và Vũ Thanh Hải là nhà thầu cung cấp ống composite cốt sợi thủy tinh cho Dự án cấp nước Sông Đà đã ký 73 biên bản nghiệm thu cung cấp ống, xác nhận hơn 5.000 sản phẩm ống composite cốt sợi thủy tinh và phụ kiện mà đơn vị này đã sản xuất và cung cấp cho dự án đảm bảo chất lượng với đại diện chủ đầu tư. Trong số ống composite cốt sợi thủy tinh mà hai bị cáo này đã ký xác nhận nghiệm thu, công nhận sản phẩm đảm bảo tiêu chuẩn sản xuất và yêu cầu thiết kế, đã bị 18 lần vỡ ống với 23 cây ống bị vỡ, gây ra hậu quả thiệt hại, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Với vai trò là Trưởng đoàn giám sát, bị cáo Đỗ Đình Trì cùng với các Giám sát viên giám sát thi công xây dựng, lắp đặt tuyến ống truyền tải nước sạch dự án đã lý các biên bản nghiệm thu lắp đặt ống và phụ kiện, các biên bản nghiệm thu khối lượng xây lắp hoàn thành để xác nhận khối lượng thi công, chất lượng vật liệu ống composite cốt sợi thủy tinh đã sử dụng lắp đặt. Trong số ống composite cốt sợi thủy tinh và phụ kiện mà bị cáo Trì cùng các đối tượng ở đoàn tư vấn giám sát đã cho thi công lắp đặt, ký xác nhận nghiệm thu chất lượng, đã bị 18 lần vỡ ống với tổng số 23 cây ống bị vỡ.

“Các bị cáo là những người có nhiều năm công tác nhưng không tuân thủ quy định pháp luật, dẫn đến tuyến ống nước sạch sông Đà 18 lần bị vỡ, gây thiệt hại lớn và tạo dư luận xấu trong xã hội. Hành vi vi phạm của các bị cáo đã xâm phạm an toàn công trình công cộng và tài sản doanh nghiệp. Hành vi ấy đã phạm vào tội vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả  nghiêm trọng. Về trách nhiệm dân sự, Hội đồng quản trị Vinaconex với tư cách là nguyên đơn dân sự trong vụ án có công văn không yêu cầu bồi thường số tiền hơn 16,6 tỷ đồng là chi phí khắc phục sửa chữa nên HĐXX không xem xét”, Chủ toạ nêu rõ.

Sau khi chỉ rõ sai phạm của từng bị cáo, HĐXX cũng nhắc đến những căn cứ để giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo như: các bị cáo có nhiều thành tích trong quá trình công tác, được tặng thưởng nhiều Huân, Huy chương, nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, gia đình có công với cách mạng. Từ những phân tích, đánh giá trên, HĐXX quyết định giảm nhẹ hình phạt đối với các bị cáo so với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát.

1. Bị cáo Hoàng Thế Trung (58 tuổi, cựu Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước Sông Đà) 24 tháng tù.

2. Bị cáo Nguyễn Văn Khải (57 tuổi, cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước Sông Đà) 20 tháng tù.

3. Bị cáo Trương Trần Hiển (61 tuổi, nguyên Trưởng Phòng Vật tư, thiết bị thuộc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước Sông Đà) 16 tháng tù.

4. Bị cáo Trần Cao Bằng (64 tuổi, cựu Giám đốc Công ty cổ phần Ống sợi thủy tinh Vinaconex-Viglafico) 24 tháng tù.

5. Bị cáo Vũ Thanh Hải (58 tuổi, cựu Trưởng Phòng Sản xuất, nguyên Quản đốc phân xưởng, nguyên Phó Giám đốc Viglafico) 20 tháng tù.

6. Bị cáo Đỗ Đình Trì (50 tuổi, cựu cán bộ Công ty cổ phần Nước sạch Vinaconex-Viwasupco; cựu Trưởng đoàn tư vấn giám sát) 20 tháng tù.

7. Bị cáo Nguyễn Biên Hùng (68 tuổi, cựu cán bộ Viwasupco; cựu Phó Trưởng đoàn tư vấn giám sát) 16 tháng tù (án treo).

8. Bị cáo Hoàng Quốc Thống (63 tuổi, cựu cán bộ Viwasupco; cựu giám sát viên) 16 tháng tù (án treo).

9. Bị cáo Bùi Minh Quân (46 tuổi, Phó Giám đốc Xí nghiệp Xây dựng và Kinh doanh thiết bị thuộc Viwasupco; cựu giám sát viên) 12 tháng tù (án treo).

HĐXX không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

Nguyễn Hưng