Theo báo cáo của Sở TN&MT Hà Nội, tính đến hết tháng 7/2015, mới có 41/142 đơn vị đã thực hiện di dời do không phù hợp quy hoạch hoặc gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu vực dân cư, thông qua hình thức Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình phục vụ lợi ích công cộng, hoặc cho phép đơn vị di dời được chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư.

Ở cấp độ cơ sở, theo Phó Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng Lâm Anh Tuấn, cán bộ và nhân dân quận rất đồng thuận với chủ trương di dời nhà máy ô nhiễm ra khỏi nội đô. Trong thời gian qua, quận đã tích cực chỉ đạo thực hiện việc di dời trên cơ sở khi di dời phải dành một phần đất thỏa đáng để xây dựng trường học và khu công cộng.

Tuy nhiên, ở quận Hai Bà Trưng, trong tổng số 41 cơ sở trong danh mục phải di dời, đến nay, quận Hai Bà Trưng đã thực hiện di dời được 14 cơ sở là Nhà máy Dệt kim Đông Xuân, Nhà máy Rượu Hà Nội, Công ty Cơ khí Trần Hưng Đạo, Nhà máy Dệt 8/3, Nhà máy May Thăng Long... Hiện, đang thực hiện di dời Tổng Công ty Thương mại, Công ty CP Bánh kẹo Hải Châu, Tổng Công ty Dệt Phong Phú, Công ty Dược phẩm Trung ương 2…

Nguyên nhân của sự chậm trễ, theo lãnh đạo quận: Dù UBND quận đã đôn đốc, thậm chí cưỡng chế đình chỉ sản xuất các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, song nhiều đơn vị vẫn cố tình chây ỳ, tiếp tục sản xuất, gây bức xúc trong nhân dân.

Còn trên địa bàn quận Thanh Xuân có 20 cơ sở thuộc đối tượng phải di dời do ô nhiễm môi trường và nằm trong quy hoạch đô thị. Đến nay, một số công ty đã thực hiện xong việc di dời như Công ty TNHH MTV Cơ khí Hà Nội, Công ty CP Đầu tư và sản xuất VLXD Nam Thắng, một số công ty đang thực hiện đúng tiến độ như Công ty CP Cơ khí ôtô Hòa Bình, Công ty Dệt 19-5.

Đánh giá việc thực hiện di dời, Phó Chủ tịch UBND quận Thanh Xuân Đặng Hồng Thái cho rằng, các công ty rất chủ động lập kế hoạch, trong đó có xác định rõ tiến độ di dời. Tuy nhiên, công tác này gặp rất nhiều khó khăn về kinh phí, mặt bằng nên khó đúng tiến độ. Kinh phí cũng là vấn đề mà lãnh đạo Công ty CP Cao su Sao Vàng đề cập đến khi báo cáo với đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP Hà Nội.

Không thuộc danh mục gây ô nhiễm nghiêm trọng mà phải thực hiện di dời để thực hiện công tác quy hoạch của TP, đến nay, công ty này đã chủ động lập kế hoạch di dời nhưng mới chỉ xong báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo đại diện công ty, việc di dời đòi hỏi kinh phí lớn, mặt bằng rộng, yếu tố môi trường… nên tiến độ còn chậm. Mặc dù vậy, công ty xác định đây là nhiệm vụ chính trong thời gian tới cần tập trung thực hiện và quyết tâm hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Nhiều doanh nghiệp khác cũng “vướng” như Công ty CP Cao su Sao Vàng: Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, để “đẩy nhanh tiến độ”, ngoài việc hỗ trợ một phần kinh phí, cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn từ phía các nhà quản lý.UBND quận Hai Bà Trưng kiến nghị thành phố sớm có hướng dẫn việc kiểm tra, xử phạt các cơ sở vi phạm sử dụng đất, chậm di dời. Đối với các cơ sở đã di dời phải nhanh chóng bố trí đất để xây dựng các công trình mà địa phương đang thiếu như trường học, nhà văn hóa, trụ sở cơ quan hành chính…

Còn UBND quận Thanh Xuân cũng kiến nghị với UBND TP Hà Nội cần có kế hoạch cụ thể cho từng nhóm, đơn vị thực hiện di dời và phân định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, quận, huyện liên quan. Đã đến lúc cần có thái độ “cứng” hơn để có thể di dời các cơ sở trong danh sách đúng tiến độ.                    

Diệp Linh