Cháu La Thanh Tùng và ông ngoại trong ngôi nhà cũ nát.

Chúng tôi có mặt tại xã Lạng Khê, huyện Con Cuông vào một ngày trời mưa như trút giận, nơi đây bao trùm một cảnh tang thương nghiệt ngã, những ngôi nhà sàn nằm vắt vẻo trên lưng chừng núi, từng khuôn mặt già nua, khắc khổ và những khuôn mặt trẻ thơ vô hồn hiện ra buồn thảm. Đó là những người cha, người mẹ, người vợ, người con của những người bị nhiễm HIV/AIDS đã chết.

Từ những bước nhầm...

Hiện nay huyện Con Cuông là một trong những huyện có tỉ lệ người mắc nhiễm HIV/AIDS nhiều nhất tỉnh Nghệ An. Trước đây Con Cuông là một miền đất khá trù phú, cuộc sống của bà con nơi đây không đến nỗi vất vả, sau đó khi gỗ và song mây đắt, người dân nơi đây và ở nơi khác đổ xô đến khai thác rồi mang theo heroin, từ đó số người mắc nghiện tăng lên vì chích chung kim tiêm nên HIV/AIDS đã lan truyền nhanh chóng và tang thương đổ lên xóm nghèo.

Chị Hoàng Thị Thu, ở thôn khe Choăng xã Châu Khê, huyện Con Cuông tâm sự: "Trước đây gia đình cũng sung túc, anh làm nghề thợ xây, một phút không giữ được mình đã dính vào heroin rồi mang bệnh về nhà, Anh bị nhiễm HIV đã chết cách đây 5 năm, sau đó tui đi xét nghiệm và cũng biết mình bị nhiễm HIV, nhiều khi muốn buông xuôi nhưng nghĩ đến 3 đứa con lại cố sống, sau đó nhận được ARV điều trị, giờ sức khỏe cũng tạm ổn".

Hiện tại chị đang làm nghề thu mua phế liệu, cả ba con đều bỏ học giữa chừng. Chị Thu là một trong số rất nhiều những thân phận người phụ nữ bị mắc căn bệnh nan y này từ chồng. Ông Hoàng Đình Hồng, Phó phòng LĐ-TB&XH huyện Con Cuông cho biết: "Trước đây huyện Con Cuông rất bình lặng, nhưng sau đó cơn lốc giá gỗ lao vào rồi mang theo cả những hệ lụy của nó, chúng tôi không kịp trở tay, thời gian này với sự vào cuộc của các cơ quan, ban, ngành đã đẩy lùi được tệ nạn, tuy nhiên hiện tại những hệ lụy của nó vẫn nghiệt ngã với những người thân của họ".

Đến câu lạc bộ "Mái ấm gia đình" của thị trấn huyện Con Cuông chúng tôi mới thấy hết được những nỗi khổ đau của những con người đang mang trong mình căn bệnh AIDS quái ác mà người chồng của họ mang về, sau những bước nhầm của người thân để lại cho họ là những tháng ngày đau thương nghiệt ngã.

... Đến số phận nghiệt ngã của người thân

… Đêm, núi rừng Pù Mát như dữ dội hơn, ngôi trường tiểu học dành cho trẻ em dân tộc Đan Lai chìm lấp giữa màn mưa giăng trắng xoá. Bản làng le lói như một điểm chấm giữa hun hút rừng già như chính những số phận éo le của họ. Sáng hôm sau, sương sớm như chiếc mền bông khổng lồ còn phủ kín bản làng, theo chân những người làm công tác chuyên trách HIV của xã, chúng tôi được tận mắt chứng kiến những số phận nghiệt ngã, những mảnh đời bất hạnh éo le, những hoàn cảnh lâm vào cảnh khốn cùng vì HIV. Trong căn nhà sàn lụp xụp, trống huơ trống hoác, chúng tôi được tận mắt chứng kiến hai ông cháu ngồi ủ rũ tựa cột mà không nói gì.

Chị Lô Thị Giới - Trạm phó Trạm Y tế xã Châu Khê cho chúng tôi biết, cháu bé đó là La Thanh Tùng. Bố mẹ cháu đều đã chết vì AIDS. Giờ chỉ có hai chị em, người chị gái La Thị Ly mới 10 tuổi đang sống cùng ông ngoại, cả hai bà nội ngoại của các cháu đều đã mất. Ông La Văn Thi, năm nay cũng đã ngoài 70 tuổi, thân già còm cõi một mình kiếm lát sắn củ khoai nuôi cháu.

Cũng may là ông còn có sức khỏe, chứ ông nội các cháu còn khổ hơn. Ông đã từng tham gia bộ đội nên bị di chứng của chiến tranh, giờ vẫn còn sót mảnh đạn trong người, ông không còn có sức khỏe để làm việc nữa, bà con làng xóm hằng ngày thường qua lại cho ông cháu lúc củ sắn, củ khoai sống qua ngày. Nhìn những hoàn cảnh đó không ai cầm được nước mắt. Nhưng những mảnh đời đó vẫn còn "may mắn" hơn em Vi Văn Sang… ở bản Khe Giới.

Bố mẹ em đều đã bị căn bệnh AIDS cướp đi cuộc sống, nhưng em không may mắn như những em bé khác vì em đã mang trong mình mầm mống của căn bệnh này. Giờ chỉ có ông bà nội ngoại sống với em. Đã mười năm kể từ ngày cái chết trắng hoành hành trên mảnh đất này, cũng là khoảng thời gian căn bệnh HIV/AIDS gieo mầm mống của sự tang thương.

Đó cũng là khoảng thời gian một con người có thể chịu đựng với căn bệnh quái ác đó. Giờ lần lượt từng người ra đi nên để lại biết bao số phận đau thương. Nhìn những cặp mắt ngây thơ của những đứa trẻ mồ côi, những lo toan, sợ hãi của những người phụ nữ đã bị số phận bạc đãi đang chờ ngày ra đi mà không biết con cái họ sẽ đi về đâu...

Chị Nguyễn Thị Hoa, phụ trách vấn đề HIV của xã Lạng Khê tâm sự với chúng tôi trong nước mắt: "Tôi làm việc này đã được mười năm, chưa khi nào tôi thấy có nhiều hoàn cảnh éo le đến vậy. Nhiều lúc đi gặp người bệnh mà nước mắt cứ tuôn trào. Mình không có điều kiện để giúp đỡ họ về mặt vật chất. Chỉ biết mang hết tình thương dồn vào động viên, an ủi họ. Điều làm tôi trăn trở nhất là làm sao họ được hỗ trợ ARV để chống chọi với bệnh tật và nuôi con trưởng thành".

Tùng Nguyễn