Theo quy hoạch, tỉnh Hậu Giang không có thế mạnh về vùng nguyên liệu đá vôi dùng cho sản xuất xi măng. Tỉnh Hậu Giang không có dự án xi măng được định hướng đầu tư giai đoạn 2011-2030. 

Tại thời điểm thanh tra, trên địa bàn tỉnh có 1 cơ sở nghiền xi măng (2 dây chuyền có công suất 430.000 tấn xi măng/năm/dây chuyền) của Công ty TNHH MTV xi măng Cần Thơ - Hậu Giang (gọi tắt là Công ty xi măng Cần Thơ – Hậu Giang) với tổng công suất thiết kế được phép đầu tư 250.000 tấn xi măng/năm theo Giấy chứng nhận đầu tư thay đổi lần thứ 4 do Ban quản lý các KCN tỉnh Hậu Giang cấp vào năm 2016, trên cơ sở văn bản chấp thuận đầu tư của Bộ Xây dựng.

Nhiều sai phạm tại Công ty TNHH MTV xi măng Cần Thơ - Hậu Giang.

Tuy nhiên, Công ty xi măng Cần Thơ – Hậu Giang đã xây dựng dây chuyền vượt công suất và không xin phép. Cụ thể, phía công ty đã đầu tư dây chuyền 1 với công suất 430.000 tấn xi măng/năm (tính với 24h/ngày, hoạt động 300 ngày/năm, công suất máy nghiền 60 tấn/h) trong khi công suất được phép đầu tư là 250.000 tấn xi măng/năm. 

Nghiêm trọng hơn, phía công ty đầu tư hoàn thành dây chuyền 2 (trạm nghiền độc lập, riêng lẻ) và đưa vào sử dụng tháng 12-2017 với công suất 430.000 tấn xi măng/năm nhưng chưa có văn bản cho phép đầu tư của UBND tỉnh Hậu Giang, chưa phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng đã được UBND huyện Châu Thành, chưa có văn bản thẩm định thiết kế bản vẽ thi công của Sở Xây dựng làm cơ sở để miễn giấy phép xây dựng và không đúng quy định.

Thậm chí, việc dự án vận hành chính thức dây chuyền khi chưa có giấy xác nhận việc thực hiện các công trình bảo vệ môi trường trước khi đưa dự án vào vận hành chính thức theo quyết định của UBND tỉnh Hậu Giang với công suất 250.000 tấn/năm (chưa kể đến tổng công suất của cả 2 dây chuyền đã vượt so với công suất được phê duyệt trong báo cáo đánh giá tác động môi trường). 

Xây dựng một số hạng mục nhà xưởng, silo chưa phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt điều chỉnh năm 2016, như: hạng mục nhà nghiền xi măng số 3 theo quy hoạch có DTXD là 1.076m2 đã chuyển đổi thành kho Clanke có đầu tư xây dựng 1.782m2; hạng mục đóng bao và xuất xi măng bao số 5 có đầu tư xây dựng theo quy hoạch 660m2 nhưng đã thay đổi thành nhà nghiền, 3 silo xi măng, nhà đóng bao có đầu tư xây dựng 940m2. 

Kết luận khẳng định: “Trách nhiệm để xảy ra một số tồn tại, thiếu sót, vi phạm nêu trên thuộc về UBND tỉnh Hậu Giang, Công ty xi măng Cần Thơ - Hậu Giang, Ban Quản lý các KCN tỉnh Hậu Giang, các cơ quan tham mưu, chính quyền địa phương các cấp có liên quan”. 

Thanh tra Bộ Xây dựng đánh giá, tỉnh Hậu Giang chưa thực hiện tốt theo Quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng Việt Nam giai đoạn 2011-2020 và định hướng đến năm 2030. Công tác quản lý còn hạn chế, biểu hiện thiếu kiểm tra nên chưa phát hiện và chưa xử lý các vi phạm theo quy định của Công ty xi măng Cần Thơ - Hậu Giang. Việc để xảy ra một số tồn tại, vi phạm của Công ty xi măng Cần Thơ - Hậu Giang và thiếu sót trong công tác quản lý được kết luận trên đây trước hết trách nhiệm thuộc về cơ sở có vi phạm, sau đó là trách nhiệm của các cơ quan tham mưu, Ban Quản lý các KCN tỉnh và chính quyền địa phương các cấp có liên quan.

Căn cứ kết quả kiểm tra, Thanh tra Bộ Xây dựng kiến nghị UBND tỉnh Hậu Giang căn cứ vào quy hoạch tổng thể phát triển KT - XH của tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư mở rộng nâng công suất, đầu tư mới hoặc dừng đầu tư. Trường hợp được Thủ tướng chấp thuận thì phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý về đầu tư, quy hoạch chi tiết xây dựng và môi trường theo quy định của pháp luật. 

Yêu cầu UBND tỉnh Hậu Giang đề nghị chỉ đạo các ngành chuyên môn tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm đối với các cơ sở sản xuất xi măng trong việc thực hiện yêu cầu về quan trắc khí thải tự động, liên tục theo quy định; tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với việc tuân thủ theo giấy chứng nhận hợp quy được công bố của cơ sở sản xuất xi măng trên địa bàn. Ngoài ra, tổ chức kiểm điểm, căn cứ mức độ vi phạm có hình thức xử lý phù hợp đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc để xảy ra các tồn tại, vi phạm mà đoàn thanh tra đã nêu.

Liên quan đến vụ việc, UBND huyện Châu Thành cũng vừa có báo cáo kiểm điểm theo kết luận Thanh tra Bộ Xây dựng. Theo đó, UBND huyện Châu Thành nghiêm túc kiểm điểm và rút kinh nghiệm trong việc phối hợp với sở, ngành tỉnh kiểm tra Công ty xi măng Cần Thơ - Hậu Giang thi công xây dựng dây chuyền 2, công suất chưa phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng đã được phê duyệt và chưa đủ điều kiện pháp lý về môi trường để đưa dự án vào vận hành. 

Trong thời gian tới, UBND huyện Châu Thành sẽ phối hợp chặt chẽ, thường xuyên để tăng cường công tác kiểm tra xây dựng, môi trường của các doanh nghiệp trên địa bàn thuộc thẩm quyền quản lý của huyện. Việc này nhằm phát hiện và xử lý kịp thời theo thẩm quyền và báo cáo UBND tỉnh, các sở, ban, ngành tỉnh về vi phạm của nhà đầu tư, tránh để xảy ra trường hợp tương tự…


Trần Lĩnh