Tôi gõ vào Google cụm từ “tuyển dụng làm việc online tại nhà”, chỉ trong  vòng 0,36 giây, đã có 3.220.000 kết quả. Chọn một mẫu gần nhất, bên đưa ra thông tin rao vặt ghi rõ tiêu chuẩn của việc làm rất đơn giản: “Không giới hạn độ tuổi và trình độ, yêu cầu siêng năng, chịu khó học hỏi. Do tính chất làm thêm tại nhà nên phù hợp với mọi người như học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng, người nội trợ, người về hưu, lái xe, trợ lý, bảo vệ, vệ sỹ,…”.

Lần theo thông tin tuyển dụng của Công ty TNHH DV-TM quốc tế C.T (địa chỉ nằm trên đường 13, phường Tân Thuận Tây, quận 7, TP Hồ Chí Minh), tôi nhắn tin cho biết sự quan tâm của mình, lập tức có người điện thoại đến xác nhận: “Bạn vừa nhắn tin đăng ký việc làm tại nhà phải không?”.

Nghe tôi trả lời “Đúng rồi”, người đầu dây bên kia nói sẽ gửi cho tôi tin nhắn chỉ đường để hẹn tôi đến mai đến công ty phỏng vấn và nhận việc. Tiếp sau đó, tôi nhận được nội dung tin nhắn không có dấu: “Tu 9h00-10h30 chu nhat ban den nhan viec. Ma NV:.... Ho so: CMND goc va 01 CMND photo. Dia chi: Duong so 13 – Phuong Tan Thuan Tay – Quan 7 – TPHCM. (Dau tien ban tim so 62 Lam Van Ben la Truong THCS Nguyen Huu Tho, doi dien Truong hoc la Duong so 13)”.

Nội dung tin nhắn từ nhân viên của Công ty TNHH DV-TM quốc tế C.T ở quận 7, TP Hồ Chí Minh.

Sáng hôm sau, tôi chạy xe máy đến quận 7. Sau một hồi tìm theo như hướng dẫn trong tin nhắn, khá dễ dàng tôi đến được địa chỉ trên. Do tôi tích cực đi sớm nên đến nơi, đồng hồ mới chỉ hơn 8h sáng. Còn sớm, tôi không vào mà đi ngang qua nhìn vào công ty và thấy bên trong có 4 nhân viên ngồi ở phòng phía trước đang trao đổi với vài thanh niên.

Chọn một quán cà phê gần đấy, tôi quan sát và thấy rất nhiều thanh niên nam, nữ đến đây xin việc, hầu hết khoảng ngoài 20 tuổi. Đến 9h30, tôi rời quán cà phê và bước vào công ty theo như lịch đã hẹn. Cùng lúc đó, có 3 người cũng đến xin việc như tôi và được nhân viên trao đổi nội dung công việc. Tôi vừa bước vào cửa thì được một nhân viên nam mời tôi vào ghế ngồi, yêu cầu  tôi đưa CMND bản gốc và bản photo.

Khi được yêu cầu, tôi trình mã số: “0909”, nhân viên này hỏi tiếp: “Có phải anh đăng ký việc làm chia sẻ thông tin lên mạng xã hội không?”. Tôi xác nhận: “Đúng”  thì nhân viên này nói rằng tôi đã trúng tuyển, lương hằng tháng sẽ được công ty trả qua 2 ngân hàng: Đông Á và Vietcombank và đề nghị tôi chọn một trong 2 ngân hàng trên, sau đó nói tôi sang bàn gần đó để “sếp” anh ta phỏng vấn.

Một thanh niên chừng ngoài 40 tuổi, ăn mặc gọn gàng, tóc chải keo bóng mượt, tay đeo cái nhẫn màu vàng có con rồng và đồng hồ cũng màu vàng, cổ đeo sợi dây chuyền màu vàng, tất cả đều to tướng như dân “anh chị”, trước mặt là laptop Apple. Khi tôi đi đến, anh ta bảo tôi ngồi xuống ghế và nói tôi có số 0909 là số ưu tiên (có lẽ ai anh ta cũng nói vậy) rồi quay màn hình laptop cho tôi xem, trên đó là những hình ảnh về thời trang.

Anh này nói là tôi sẽ được công ty cấp cho một phần mềm để sử dụng chia sẻ thông tin sản phẩm của công ty lên các mạng xã hội và được trả lương 2 lần/tháng. Anh ta nói phần mềm này là của nước ngoài, để đảm bảo tôi không bỏ việc giữa chừng thì tôi phải đóng 800 ngàn đồng, nhưng công ty hỗ trợ tôi 200 ngàn đồng, còn lại tôi phải đóng 600 ngàn đồng, nếu sau này tôi làm việc đảm bảo như hợp đồng thì công ty sẽ trả lại số tiền trên.

Anh ta yêu cầu: “Em lấy 600 ngàn ra trước để anh làm biên nhận, sau đó ký hợp đồng”. Thấy anh ta tìm mọi cách để buộc người đối diện phải nộp tiền, tôi tìm cách trì hoãn: “Xin lỗi anh hiện tôi không đem đủ tiền. Hay chiều tôi quay lại nộp rồi xin được nhận việc luôn”. Anh ta lắc đầu: “Suất ưu tiên như của em chỉ trong sáng nay là chốt sổ”.

Thấy tôi lộ vẻ chần chừ, anh ta liền hỏi: “Vậy em có 50 ngàn không, đóng để anh giữ chỗ cho em chiều em đến đóng tiếp”. Tôi nói là em vừa cho đứa cháu mượn tiền nên không còn đồng nào, thật bất ngờ, anh ta đề nghị: “Em lấy bóp ra anh xem còn được bao nhiêu”. Tôi cười và gãi đầu nói thật: “Em hết tiền thật mà, cho em chiều đến đóng anh nhé”. Anh ta nói: “Vậy chiều hai giờ em đến nhé, đến muộn là hết suất ưu tiên đấy”.

Tôi đứng lên ra về thì gặp 4 thanh niên đang vào để xin việc. Qua tìm hiểu, được biết việc gõ mã sản phẩm, khi bắt tay vào việc, mọi người mới thấy độ phức tạp. Trên máy tính hiện ra các kí tự như khi chúng ta được yêu cầu nhập dãy chữ số, nhưng nó loằng ngoằng gấp nhiều lần những chữ số ta thường bắt gặp. Những mã này như đánh đố người sử dụng, rất ngoằn ngoèo và khó đọc, khó đoán được là chữ gì.

Theo quy định của công ty, trong vòng 15 giây phải giải mã và nhanh tay đánh mã này xuống dòng dưới, nếu quá 15 giây mà không xử lí xong thì tài khoản sẽ tự động bị đá ra, quá 20 lần trong ngày bị khóa vĩnh viễn,... Và việc tài khoản bị khóa  vĩnh viễn cũng đồng nghĩa với việc chịu mất số tiền đã đóng cho công ty.

“Nhiều người cũng đã tìm tới đây và tưởng chừng dễ ăn, chỉ cần ngồi nhà và chỉ phải làm việc 2 – 3 giờ/ngày sẽ được trả lương cao. Thực tế không đơn giản như vậy. Hôm thằng cháu tôi vừa tốt nghiệp chờ xin việc, nó cũng lên mạng và gặp tin rao vặt rồi cũng tới đây, nhẹ dạ nghe theo hướng dẫn, nộp tiền. Rốt cuộc nó bị mất 600 ngàn đồng rồi cũng chẳng được nhận vào làm vì bị cho rằng làm việc không đúng theo yêu cầu của công ty”, người đàn ông bán nước giải khát gần cổng Trường THCS Nguyễn Hữu Thọ cho biết.

Trước khi tôi trả tiền ly nước mía ra về, ông còn níu lại, nói thêm: “Con tính đi, mỗi ngày chỉ cần 10 người làm đúng theo hướng dẫn của công ty này, cứ đến, đóng cho nó tiền, nó đã có 6 triệu đồng. Nghĩa là một tháng nó được 180 triệu đồng rồi. Còn nghĩ ra cách để các ứng viên sau khi nộp tiền vào rồi bị loại, bị khóa vĩnh viễn tài khoản, nếu có học hành chút chút, chú cũng có thể làm được”.

Nhân Sơn