Năm 2010, vợ chồng bà Nguyễn Thị Nhung, ông Biện Thanh Hải (Vĩnh Linh, Quảng Trị) vay mượn hàng chục tỷ đồng của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn để làm vốn mua nhà máy chế biến cà phê tại thôn Cợp, xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, do Trung tâm bán đấu giá tài sản tỉnh Quảng Trị tổ chức bán đấu giá. 

Từ năm 2013 đến nay, do không có tiền trả nợ, giữa vợ chồng bà Nhung - ông Hải và các chủ nợ xảy ra tranh chấp nhà máy cà phê trên. Tòa án các cấp và Cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa đã vào cuộc xử lý, nhưng kết quả có nhiều biểu hiện bất thường, khuất tất…

Theo hồ sơ vụ việc, từ năm 2011 đến 2013, bà Nhung và ông Hải đã vay mượn tiền của bà Đỗ Thị Kim Dung (vợ ông Lê Văn Quốc, Giám đốc Công ty Quốc Dung, trụ sở TP Đông Hà, Quảng Trị) 35,628 tỷ đồng. Sau nhiều lần đòi nợ không được, bà Dung yêu cầu Tòa án giải quyết, nhưng bà Nhung đã xin bàn bạc với bà Dung để trả nợ. Ngày 16/4/2013, bà Nhung mang theo một tờ giấy đã soạn sẵn, đề nghị với bà Dung cho chốt nợ gốc và lãi là 40 tỉ đồng, hẹn mỗi năm sẽ trả 7 tỷ đồng; đồng thời, sẽ làm thủ tục chuyển nhượng nhà máy trên cho vợ chồng bà Dung và ông Quốc.

Tuy nhiên, 14h cùng ngày, bà Nhung quay lại cho rằng chồng bà không đồng ý, vì không có tiền để giải chấp các tài sản đang thế chấp tại ngân hàng và đưa ra “phương án”… bán nhà máy trên cho Công ty Quốc Dung. Ngày hôm sau, Công ty Tường Quân xuất hóa đơn bán tài sản này cho Công ty Quốc Dung. Theo đó, Công ty Quốc Dung trả đủ số tiền trên hợp đồng là 26 tỷ đồng cho Công ty Tường Quân.

Trong đó, chuyển vào tài khoản của Công ty Tường Quân 25 tỷ đồng, số còn lại bà Nhung nhận trực tiếp bằng tiền mặt. Nhưng ngày 18/4/2013, khi Công ty Quốc Dung nộp hồ sơ, thủ tục đã thực hiện với bà Nhung và ngân hàng vào Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, thuộc Sở TN-MT tỉnh Quảng Trị, để làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất (nhà máy chế biến cà phê) thì bà Nhung đã bất ngờ không đồng ý.

Một góc nhà máy chế biến cà phê tại thôn Cợp.

Bà Nhung trình bày với Tòa án, việc bà thực hiện các giấy tờ, cam kết trên là do bà Dung và ông Quốc thỏa thuận vay vốn giùm cho Công ty Tường Quân của vợ chồng bà. Nhưng sau các ký kết, vợ chồng bà Dung và ông Quốc đã lợi dụng các ký kết này để bội ước, khởi kiện bà ra Tòa nhằm chiếm đoạt tài sản của gia đình bà. Trước khi vay hàng chục tỷ đồng của vợ chồng bà Dung và ông Quốc, bà Nhung còn 2 lần vay số tiền 11 tỷ đồng của bà Nguyễn Thị Thảo, Giám đốc Công ty Đình Tàu (trụ sở Hướng Hóa, Quảng Trị).

Hai bên ký kết hợp đồng vay mượn có nội dung: Công ty Tường Quân bán nhà máy trên cho Công ty Đình Tàu với giá 13 tỷ đồng. Hạn chót của việc mua bán đến ngày 25/12/2015. Trong thời gian này, Công ty Tường Quân được phép thế chấp tài sản trên tại các ngân hàng để làm ăn. Đến đầu năm 2013, bà Nhung thỏa thuận chuyển nhượng nhà máy trên cho bà Thảo, nhưng do nhà máy lúc này đang bị cầm cố ở ngân hàng nên theo qui định của pháp luật, việc chuyển nhượng này không được thực hiện.

Ngày 13/3/2013, bà Thảo buộc bà Nhung ký vào bản hợp đồng đặt cọc do hai bên lập, với nội dung, bà Thảo đã đặt cọc cho bà Nhung tổng số tiền 11 tỷ đồng để mua nhà máy chế biến cà phê; hạn chót của việc mua bán không thay đổi,tức là đến ngày 25/12/2015. Đồng thời, khi thực hiện hoàn toàn việc mua bán này, bà Thảo sẽ phải trả thêm cho bà Nhung 2,5 tỷ đồng.

Trong trường hợp đến thời hạn cuối thực hiện việc mua bán mà bà Thảo không trả số tiền còn lại cho bà Nhung thì bà Thảo mất tiền cọc; ngược lại, bà Nhung không chịu bán tài sản này cho bà Thảo thì bà Nhung phải hoàn trả toàn bộ số tiền đặt cọc và còn phải trả thêm cho bà Thảo 30% của tổng số tiền đặt cọc đó…

Ngày 24/9/2014, TAND huyện Hướng Hóa mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên việc chuyển nhượng đất và tài sản gắn liền trên đất (nhà máy chế biến cà phê) giữa Công ty Tường Quân và Công ty Quốc Dung bị vô hiệu toàn bộ, buộc Công ty Tường Quân hoàn lại cho Công ty Quốc Dung số tiền đã nhận là 26 tỷ đồng. HĐXX công nhận hợp đồng đặt cọc ngày 13/3/2013 giữa bà Thảo và bà Nhung có hiệu lực, buộc bà Nhung phải giao ngay tài sản trên cho bà Thảo. Một phần của bản án có sự bất thường này đã khiến VKSND huyện Hướng Hóa quyết định kháng nghị, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác yêu cầu của bà Thảo, về việc yêu cầu Công ty Tường Quân chuyển giao quyền sử dụng đất và tài sản trên đất như thỏa thuận tại hợp đồng đặt cọc ngày 13/3/2013. Kháng nghị này đã không được Tòa án cấp phúc thẩm chấp thuận, mà quyết định giữ nguyên bản án cấp sơ thẩm.

Trong khi bản án chưa có hiệu lực thì ông Phạm Vũ Minh Ngọc, Chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa đã ban hành các thông báo cưỡng chế thi hành án trái pháp luật. Trong đó, có bản thông báo thể hiện nội dung: “Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã tiến hành cưỡng chế, bàn giao tài sản đối với Công ty Tường Quân”. Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Sở TN-MT tỉnh Quảng Trị đã coi thông báo này là một trong những căn cứ chủ yếu để tiến hành các thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất của Công ty Tường Quân cho Công ty Đình Tàu (?!)…

Mới đây, ông Phạm Đức Châu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Trị, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị đã có Kết luận số 27/BC-ĐĐBQH về việc giám sát giải quyết đơn khiếu nại của công dân liên quan đến vụ việc. Trong đó, không đồng tình với TAND huyện Hướng Hóa và TAND tỉnh Quảng Trị về việc tuyên buộc Công ty Tường Quân phải giao ngay tài sản đang tranh chấp cho Công ty Đình Tàu.

Bởi vì ý chí của các bên khi giao kết hợp đồng đặt cọc là đến sau ngày 25/12/2015, chứ không phải trước các thời điểm tòa xét xử. Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị đề nghị xử lý nghiêm sai phạm của Chấp hành viên Phạm Vũ Minh Ngọc và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Sở TN-MT tỉnh Quảng Trị; đồng thời, kiến nghị Chánh án TAND Tối cao, VKSND Tối cao xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án ngày 27/1/2015 do TAND tỉnh Quảng Trị đã tuyên.      

Phan Thanh Bình